Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Adhyāya 113: Karṇa–Bhīma Śaravarṣa and the Battlefield Aftermath (कर्णभीमशरवर्षः)

एतद्विचार्य बहुशो बुद्धया बुद्धिमतां वर,“बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ महाराज! अपनी बुद्धिसे इस विषयमें बहुत सोच-विचार करके आपको जो परम मंगलकारक कृत्य जान पड़े, उसके लिये मुझे आज्ञा दें!

etad vicārya bahuśo buddhyā buddhimatāṁ vara | buddhimānāṁ śreṣṭha mahārāja! svayā buddhyā’smin viṣaye bahu cintayitvā yat te parama-maṅgala-kārakaṁ kṛtyaṁ pratibhāti, tasmai me ’dya ājñāṁ dehi ||

Sañjaya berkata: “Setelah berkali-kali menimbangnya dengan kebijaksanaanmu sendiri, wahai yang terbaik di antara para bijak—wahai Maharaja—perintahkanlah aku hari ini menuju tindakan apa pun yang engkau nilai paling membawa kemuliaan dan kebaikan.”

एतत्this (matter)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
विचार्यhaving considered
विचार्य:
TypeVerb
Rootवि-चर्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
बहुशःmany times, repeatedly
बहुशः:
TypeIndeclinable
Rootबहुशस्
बुद्ध्याwith (your) intellect
बुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
बुद्धिमताम्of the intelligent (ones)
बुद्धिमताम्:
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
वरO best (one)
वर:
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
M
Mahārāja (Dhṛtarāṣṭra, implied addressee)

Educational Q&A

Wise action should follow repeated deliberation (vicāra) guided by buddhi, aiming at the most auspicious and welfare-producing outcome; authority is urged to command only after ethical discernment.

Sañjaya addresses the king (implicitly Dhṛtarāṣṭra), urging him to think carefully and then issue a clear instruction for the course of action he deems most beneficial amid the unfolding war context.