Shloka 75

व्यासप्रसादाच्छुतवानेतद्‌ गुहामहं परम्‌ । योगं योगेश्वरात्‌ कृष्णात्‌ साक्षात्‌ कथयत: स्वयम्‌,श्रीव्यासजीकी कृपासेः दिव्य दृष्टि पाकर मैंने इस परम गोपनीय योगको:ः अर्जुनके प्रति कहते हुए स्वयं योगेश्वर भगवान्‌ श्रीकृष्णसे प्रत्यक्ष सुना है

sañjaya uvāca | vyāsaprasādāc chrutavān etad guhyaṃ ahaṃ param | yogaṃ yogeśvarāt kṛṣṇāt sākṣāt kathayataḥ svayam ||

Sanjaya berkata: “Berkat anugerah Vyasa, dengan penglihatan ilahi aku mendengar rahasia tertinggi ini—Yoga yang mendalam—langsung dari Krishna, Sang Yogesvara, ketika Ia sendiri mengucapkannya.”

व्यासप्रसादात्from Vyasa's grace
व्यासप्रसादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootव्यास-प्रसाद
FormMasculine, Ablative, Singular
श्रुतवान्having heard / I heard
श्रुतवान्:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
FormMasculine, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुह्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
परम्supreme / highest
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
योगम्yoga (discipline/teaching)
योगम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Accusative, Singular
योगेश्वरात्from the Lord of Yoga
योगेश्वरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootयोग-ईश्वर
FormMasculine, Ablative, Singular
कृष्णात्from Krishna
कृष्णात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Ablative, Singular
साक्षात्directly / in person
साक्षात्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
कथयतःof (him) speaking / while (he) was telling
कथयतः:
Sambandha
TypeVerb
Rootकथय (धातु: कथ् + णिच्)
FormMasculine, Genitive, Singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्

संजय उवाच

S
Sanjaya
V
Vyasa
K
Krishna

Educational Q&A

The verse highlights the authority and sanctity of the teaching: Sanjaya’s knowledge comes through Vyasa’s grace, enabling him to hear Krishna—the Lord of Yoga—speaking directly. Ethically, it stresses faithful transmission of truth and the idea that profound spiritual insight is received through divine favor and disciplined receptivity.

Sanjaya, narrating the Kurukshetra events to Dhritarashtra, explains how he is able to report Krishna’s confidential instruction: Vyasa has granted him the capacity (divine vision/privilege) to hear and recount Krishna’s words as they were spoken.