Shloka 57
Devanagari script
धनं दत्त्वा विसृज्यन्तां पूजयित्वा चिकित्सका: । एवंगते मयेदानीं वैद्ये: कार्यमिहास्ति किम्,उन्हें देखकर गंगानन्दन भीष्मने आपके पुत्र दुर्योधनसे कहा--'वत्स! इन चिकित्सकोंको धन देकर सम्मानपूर्वक विदा कर दो। मुझे यहाँ इस अवस्थामें अब इन वैद्योंसे क्या काम है?
Translation
Berilah para tabib ini harta, muliakanlah mereka, lalu persilakan pergi. Keadaanku telah begini; apa gunanya lagi bagiku para dokter di sini?
Word by Word
धनम्wealth, money
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Accusative, Singular
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active, Non-finite
विसृज्यन्ताम्let them be dismissed/sent away
विसृज्यन्ताम्:
TypeVerb
Rootवि-सृज्
Formलोट् (imperative), Ātmanepada, Third, Plural
पूजयित्वाhaving honored
पूजयित्वा:
TypeVerb
Rootपूज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active, Non-finite
चिकित्सकाःphysicians
चिकित्सकाः:
Karta
TypeNoun
Rootचिकित्सक
FormMasculine, Nominative, Plural
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
गतेwhen it has come to (this), in this situation
गते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Locative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
इदानीम्now
इदानीम्:
TypeIndeclinable
Rootइदानीम्
वैद्यैःwith/through physicians
वैद्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootवैद्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
कार्यम्need, purpose, business
कार्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Nominative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
Formलट् (present), Parasmaipada, Third, Singular
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes