Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Adhyāya 111 (Book 6): Daśama-dina-saṃgrāma—Bhīṣma’s Counsel to Yudhiṣṭhira and the Śikhaṇḍin-Led Advance

भीष्मजीका शिखण्डीसे युद्ध न करनेकी इच्छा प्रकट करना “महाबाहो! युद्धमें महाबली भीष्म तुम्हें पीड़ा नहीं दे सकते, इसलिये आज यत्नपूर्वक इनके ऊपर धावा करो ।। अहत्वा समरे भीष्म यदि यास्यसि मारिष । अवहास्यो5स्य लोकस्य भविष्यसि मया सह,“आर्य! यदि समरभूमिमें भीष्मको मारे बिना लौट जाओगे तो मेरे सहित तुम इस लोकमें उपहासके पात्र बन जाओगे

sañjaya uvāca | mahābāho! yuddhe mahābalī bhīṣmaḥ tvāṃ pīḍāṃ na dāsyati, tasmād adya yatnapūrvakam etān prati dhāva | ahatvā samare bhīṣmam yadi yāsyasi māriṣa, avahāsyo ’sya lokasya bhaviṣyasi mayā saha |

Wahai yang berlengan perkasa! Dalam pertempuran, Bhīṣma yang sangat kuat itu tidak akan mampu mencelakakanmu; karena itu, hari ini seranglah dia dengan upaya yang sungguh-sungguh. Wahai yang mulia! Jika engkau mundur dari medan perang tanpa menewaskan Bhīṣma, maka engkau—bersama aku—akan menjadi bahan olok-olok di dunia ini.

अहत्वाwithout killing / having not slain
अहत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (त्वान्त), परस्मैपद-भावार्थ (absolutive), n/a, n/a, n/a
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
भीष्मम्Bhishma (as object)
भीष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Accusative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
यास्यसिyou will go / you will return
यास्यसि:
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormSimple Future (लृट्), Second, Singular, Parasmaipada
मारिषO dear one / O noble one
मारिष:
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
अवहास्यःlaughable / an object of ridicule
अवहास्यः:
TypeAdjective
Rootअवहास्य
FormMasculine, Nominative, Singular, भविष्यत्-भावे -य (gerundive/fit-to-be) from अव-हस्
अस्यof this
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
लोकस्यof the world / among people
लोकस्य:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormSimple Future (लृट्), Second, Singular, Parasmaipada
मयाby me / with me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Formn/a, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bhishma
S
Shikhandi