Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Abhimanyunidhana-prakāśaḥ — Vasudeva–Kṛṣṇa–Subhadrā–Kuntī śoka-saṃvāda

Disclosure and Consolation

वैशम्पायन उवाच शृण्वतां तु महाराज कथां तां लोमहर्षणाम्‌ । दुःखशोकपरिकक्‍्लेशा वृष्णीनामभवंस्तदा,वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज! रोंगटे खड़े कर देनेवाली उस युद्ध-वार्ताको सुनकर वृष्णिवंशी लोग दुःख-शोकसे व्याकुल हो गये

vaiśampāyana uvāca śṛṇvatāṃ tu mahārāja kathāṃ tāṃ lomaharṣaṇām | duḥkhaśokaparikleśā vṛṣṇīnām abhavaṃs tadā ||

Vaiśampāyana berkata: “Wahai maharaja, ketika mereka mendengarkan kisah yang menggetarkan itu, kaum Vṛṣṇi pun diliputi duka, ratap, dan nestapa.”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
शृण्वताम्of (those) listening / while (they) listened
शृण्वताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु
FormPresent active participle, Masculine/Neuter, Genitive, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
कथाम्story/account
कथाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्that
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
लोमहर्षणाम्hair-raising, thrilling
लोमहर्षणाम्:
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण
FormFeminine, Accusative, Singular
दुःखशोकपरिक्लेशाःsufferings: grief, sorrow, and affliction
दुःखशोकपरिक्लेशाः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःखशोकपरिक्लेश
FormMasculine, Nominative, Plural
वृष्णीनाम्of the Vṛṣṇis
वृष्णीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवृष्णि
FormMasculine, Genitive, Plural
अभवन्arose / came to be
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
Mahārāja (Janamejaya)
V
Vṛṣṇis

Educational Q&A

Even when a cause is framed as righteous or inevitable, the human cost of violence persists: hearing of horrific events produces real communal grief. The verse underscores moral seriousness about war’s aftermath rather than triumphalism.

In Vaiśampāyana’s narration to King Janamejaya, a terrifying war-related account is being heard; upon hearing it, the Vṛṣṇi clan becomes overwhelmed with sorrow, grief, and distress.