Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

अश्वमेध-उपदेशः तथा मरुत्त-यज्ञ-धन-प्रसङ्गः

Counsel on Aśvamedha and the Marutta-treasure episode

कोशश्चापि विशीर्णो<5यं परिपूर्णो भविष्यति । विद्यते द्रविणं पार्थ गिरो हिमवति स्थितम्‌,'पार्थ! यद्यपि तुम्हारा खजाना इस समय खाली हो गया है तथापि वह बहुत शीघ्र भर जायगा। हिमालय पर्वतपर महात्मा मरुत्तके यज्ञमें ब्राह्मणोंने जो धन छोड़ दिया था, वह वहीं पड़ा हुआ है। कुन्तीकुमारं उसे ले आओ। वह तुम्हारे लिये पर्याप्त होगा”

kośaś cāpi viśīrṇo ’yaṃ paripūrṇo bhaviṣyati | vidyate draviṇaṃ pārtha giro himavati sthitam ||

Wahai Pārtha! Walau perbendaharaan kita kini telah terkuras, ia akan segera penuh kembali. Di pegunungan Himālaya tersimpan harta; pergilah dan bawalah—itu akan mencukupi keperluan kita.

कोशःtreasury
कोशः:
Karta
TypeNoun
Rootकोश
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विशीर्णःscattered; emptied; fallen apart
विशीर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-शीर्ण (√शॄ/√शॄण्)
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
परिपूर्णःcompletely full
परिपूर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरि-पूर्ण (√पॄ)
FormMasculine, Nominative, Singular
भविष्यतिwill become / will be
भविष्यति:
TypeVerb
Root√भू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada
विद्यतेexists; is found
विद्यते:
TypeVerb
Root√विद् (सत्तायाम्) / √विद् (to exist)
FormPresent (Laṭ), Third, Singular, Ātmanepada
द्रविणम्wealth; treasure
द्रविणम्:
Karta
TypeNoun
Rootद्रविण
FormNeuter, Nominative, Singular
पार्थO Pārtha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
गिरौon the mountain
गिरौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Locative, Singular
हिमवतिin/at Himavat (the Himalaya)
हिमवति:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहिमवत्
FormMasculine, Locative, Singular
स्थितम्placed; lying; situated
स्थितम्:
TypeAdjective
Rootस्था (√स्था)
FormNeuter, Nominative, Singular

युधिषछ्िर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
Pārtha (Arjuna)
H
Himavat (Himālaya mountains)
K
Kośa (treasury)
D
Draviṇa (wealth/treasure)

Educational Q&A

Even when resources appear exhausted, a righteous ruler should not fall into despair; prudent action and knowledge of lawful means can restore prosperity, especially when wealth is connected to prior sacrificial giving and meant to support dharmic aims.

Yudhiṣṭhira reassures Arjuna that the emptied royal treasury will soon be replenished and directs him to retrieve a store of wealth said to be lying in the Himālaya, to meet the needs of the ongoing royal-sacrificial context.