Shloka 16
अन्तर्वन-विद्यारण्योपमा
The Allegory of the Inner Forest of Knowledge
Devanagari script
येडथिगच्छन्ति तं सन्तस्तेषां नास्ति भयं पुनः । ऊर्ध्व॑ चाधश्व तिर्यक् च तस्य नान्तोडथिगम्यते
Transliteration
ye 'dhigacchanti taṃ santaḥ teṣāṃ nāsti bhayaṃ punaḥ | ūrdhvaṃ cādhaś ca tiryak ca tasya nānto 'dhigamyate ||
Translation
Sang Brāhmaṇa berkata: “Mereka yang baik dan bijaksana, setelah mencapai Itu dan berlindung pada-Nya, tak akan dikuasai rasa takut lagi. Ia meliputi atas dan bawah serta ke segala penjuru; ujung-Nya tak dapat dicapai atau dipahami di mana pun.”
Word by Word
येthose who
ये:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
अधिगच्छन्तिattain, reach
अधिगच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन
तम्that (one/it)
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
सन्तःgood people, the virtuous
सन्तः:
Karta
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक; √अस्-शतृ)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, बहुवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
पुनःagain, thereafter
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अधःdownwards
अधः:
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
तिर्यक्sideways, across
तिर्यक्:
TypeIndeclinable
Rootतिर्यक् (अव्यय/प्रातिपदिक)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
तस्यof it/that
तस्य:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
अन्तःend, limit
अन्तः:
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अधिगम्यतेis reached/known
अधिगम्यते:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि (passive), प्रथम, एकवचन
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Characters & Entities
ब
ब्राह्मण (Brahmin speaker)त
तत्/तं (That—supreme reality/principle)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes