अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
राजर्षीणां पुराणानां भवतां पुण्यकर्मणाम्,'यज्ञोंमें बड़ी-बड़ी दक्षिणा प्रदान करनेवाले ये धर्मात्मा राजा युधिष्ठिर प्राचीन कालके पुण्यात्मा राजर्षि कुरु और संवरण आदिके तथा बुद्धिमान् राजा भरतके बर्तावका अनुसरण करते हैं
rājarṣīṇāṃ purāṇānāṃ bhavatāṃ puṇyakarmaṇām | yajñeṣu mahadbhir dākṣiṇyaiḥ pradātṝṇāṃ dharmātmanām | eṣa dharmātmā rājā yudhiṣṭhiraḥ prācīnakālasya puṇyātmanāṃ rājarṣīṇāṃ kuru-saṃvaraṇādīnāṃ tathā buddhimato rājño bharatasya vṛttam anusarati |
Waiśampāyana berkata: Raja Yudhiṣṭhira yang dharmika ini—termashyur karena menganugerahkan dakṣiṇā besar dalam yajña—meneladani laku para rājarsi purba yang penuh kebajikan seperti Kuru dan Saṃvaraṇa, serta kebijaksanaan Raja Bharata. Dengan demikian ia menyelaraskan pemerintahannya dengan tolok ukur dharma lama, yang memandang kedermawanan, pengendalian diri, dan teladan raja sebagai ukuran utama kebajikan.
वैशम्पायन उवाच
Ideal kingship is measured by dharma expressed through exemplary conduct and generosity—especially the disciplined giving of dakṣiṇā in yajñas—and by consciously emulating the standards set by revered ancestors and royal seers.
Vaiśaṃpāyana characterizes Yudhiṣṭhira’s rule and personal ethic by linking him to a lineage of ancient exemplary rulers (Kuru, Saṃvaraṇa, Bharata), emphasizing that Yudhiṣṭhira models his behavior on their established royal norms.