युधिष्ठिरप्रश्नः—विश्वामित्रस्य ब्राह्मणत्वकौतूहलम् | Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Viśvāmitra’s Attainment of Brāhmaṇya
35१७" श्जु अीस-न्#सस - इस अध्यायमें वर्णित चरित्र असाधारण शक्तिसम्पन्न पुरुषोंके हैं। आजकलके साधारण मनुष्योंको इसके उस अंशका अनुकरण नहीं करना चाहिये जिसमें स्त्रीके लिये अपने शरीर-प्रदानकी बात कही गयी है। अतिथिको अन्न
yudhiṣṭhira uvāca | brāhmaṇyaṃ yadi duṣprāpyaṃ tribhir varṇanṛpādhipa | kathaṃ prāptaṃ mahārāja kṣatriyeṇa mahātmanā ||
Yudhiṣṭhira berkata: “Wahai raja di atas para raja, wahai penguasa manusia—jika Brahminhood amat sukar dicapai oleh tiga varṇa lainnya, bagaimana Viśvāmitra yang berhati luhur, meski lahir sebagai seorang Kṣatriya, dapat meraih Brahminhood? Kakek, aku ingin mendengar kebenarannya; mohon jelaskan kepadaku.”
युधिछिर उवाच
The verse frames a dharmic inquiry into whether spiritual status (brāhmaṇya) is fixed by birth or can be attained through extraordinary merit and discipline, using Viśvāmitra as the key example.
Yudhiṣṭhira asks the elder authority (addressed as lord of kings) to explain how Viśvāmitra—born a kṣatriya—managed to attain Brahminhood, despite it being described as very difficult for non-brāhmaṇas.