Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Bhaṅgāśvanopākhyāna — On comparative affection in strī–puruṣa union (भङ्गाश्वनोपाख्यानम्)

न दिशो<विन्दत नृप: क्षुत्पिपासार्दितस्तदा । इतश्रैतश्न वै राजन्‌ श्रमतृष्णान्वितो नूप

na diśo 'vindata nṛpaḥ kṣutpipāsārditas tadā | itaś caitaś ca vai rājan śrama-tṛṣṇānvito nṛpa-nareśvara ||

Saat itu sang raja, tersiksa oleh lapar dan haus, bahkan tidak mampu mengenali arah mata angin. Wahai Raja, diliputi letih dan dahaga yang menyala, ia mengembara ke sana kemari.

not
:
TypeIndeclinable
Root
दिशःdirections
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural
अविन्दत्found/obtained
अविन्दत्:
TypeVerb
Rootविद् (लभे/ज्ञाने) + अव
FormImperfect (Lan), 3, Singular
नृपःthe king
नृपः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षुत्by hunger
क्षुत्:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
पिपासाby thirst
पिपासा:
Karana
TypeNoun
Rootपिपासा
FormFeminine, Instrumental, Singular
अर्दितःafflicted/tormented
अर्दितः:
TypeAdjective
Rootअर्द् (पीडने) → अर्दित
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
इतश्from here/this way
इतश्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइतस्
and
:
TypeIndeclinable
Root
एतश्from there/that way
एतश्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएतस्
not
:
TypeIndeclinable
Root
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
श्रमby fatigue/exertion
श्रम:
Karana
TypeNoun
Rootश्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
तृष्णाby thirst/longing
तृष्णा:
Karana
TypeNoun
Rootतृष्णा
FormFeminine, Instrumental, Singular
अन्वितःaccompanied by/possessed of
अन्वितः:
TypeAdjective
Rootअन्वि (अनु + इ) → अन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
नरेश्वरO lord of men
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनर + ईश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
nṛpa (the king, i.e., Bhāṅgāśvana in the surrounding narrative)