Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant

गौतम उवाच मन्दाकिनी वैश्रवणस्य राज्ञो महाभागा भोगिजनप्रवेश्या । गंधर्वयक्षैरप्सरोभिश्व जुष्टा तत्र त्वाहं हस्तिनं यातयिष्ये

gautama uvāca mandākinī vaiśravaṇasya rājño mahābhāgā bhogijanapraveśyā | gandharvayakṣair apsarobhiś ca juṣṭā tatra tvāhaṃ hastinaṃ yātayiṣye ||

Gautama berkata: “Mandākinī, sungai yang amat mulia, berada di negeri Raja Vaiśravaṇa (Kubera), tempat yang dapat dimasuki kaum bhogin (naga). Ia senantiasa didatangi Gandharva, Yakṣa, dan Apsaras. Ke sanalah aku akan pergi dan memaksamu menyerahkan gajah itu.”

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
मन्दाकिनीMandākinī (river)
मन्दाकिनी:
Karta
TypeNoun
Rootमन्दाकिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
वैश्रवणस्यof Vaiśravaṇa (Kubera)
वैश्रवणस्य:
TypeNoun
Rootवैश्रवण
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
महाभागाvery fortunate / illustrious
महाभागा:
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormFeminine, Nominative, Singular
भोगिजनप्रवेश्याenterable (only) by serpent-folk
भोगिजनप्रवेश्या:
TypeAdjective
Rootभोगि-जन-प्रवेश्य
FormFeminine, Nominative, Singular
गन्धर्वयक्षैःby Gandharvas and Yakṣas
गन्धर्वयक्षैः:
Karana
TypeNoun
Rootगन्धर्व-यक्ष
FormMasculine, Instrumental, Plural
अप्सरोभिःby Apsarases
अप्सरोभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअप्सरस्
FormFeminine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
जुष्टाfrequented / enjoyed
जुष्टा:
TypeAdjective
Rootजुष्
FormFeminine, Nominative, Singular, Past passive participle (kta)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
हस्तिनम्elephant
हस्तिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootहस्तिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
यातयिष्येI shall recover / make (it) be given back
यातयिष्ये:
TypeVerb
Rootयातय्
FormFuture, 1st, Singular, Ātmanepada

गौतम उवाच

G
Gautama
M
Mandākinī
V
Vaiśravaṇa (Kubera)
G
Gandharvas
Y
Yakṣas
A
Apsarases
B
Bhogijana (Nāgas/serpent-folk)
E
Elephant