Home›Garuda Purana›Brahma Khanda›Adhyaya 25›Shloka 5
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 5

Pādukā-Vandana and the Ananta Padmāsana: Mantra-Body of Śiva-Śakti

Devanagari script

ह्रीं श्रीं निवृत्त्यादि कला पृथिव्यादितत्त्व मनन्तादिभुवनमोङ्कारादिवर्णम् / हकारादिनवात्मकपदः सद्योदातादिमन्त्रः ह्रां हृदयाद्यङ्गः / एवं मन्त्रमहेश्वर सिद्धविद्यात्मकः परामृतार्णवः सर्वभूतो दिक्समस्तषडङ्गः सदाशिवार्णवपयः पूर्णोदधिपक्षश्रीमानास्पदात्मकः विद्योमापूर्णज्ञत्वकर्तृत्वलक्षणज्येष्ठाचक्ररुद्रशक्त्यात्मककर्णि कः / नवशक्तिशिवादिभिर्मूलमण्डलत्रयकुजात्मकोत्पन्नापद्मासनपादुकां पूजयामि नमः

Transliteration

hrīṃ śrīṃ nivṛttyādi kalā pṛthivyāditattva manantādibhuvanamoṅkārādivarṇam / hakārādinavātmakapadaḥ sadyodātādimantraḥ hrāṃ hṛdayādyaṅgaḥ / evaṃ mantramaheśvara siddhavidyātmakaḥ parāmṛtārṇavaḥ sarvabhūto diksamastaṣaḍaṅgaḥ sadāśivārṇavapayaḥ pūrṇodadhipakṣaśrīmānāspadātmakaḥ vidyomāpūrṇajñatvakartṛtvalakṣaṇajyeṣṭhācakrarudraśaktyātmakakarṇi kaḥ / navaśaktiśivādibhirmūlamaṇḍalatrayakujātmakotpannāpadmāsanapādukāṃ pūjayāmi namaḥ

Translation

Hrīṃ Śrīṃ—mantra ini memuat kalā mulai Nivṛtti, tattva mulai Pṛthvī, bhuwana mulai Ananta, serta aksara mulai Oṃ; ia adalah rumusan sembilan-bentuk berawal ‘ha’, mantra berawal Sadyojāta, dan ‘hrāṃ’ sebagai jantung beserta anggota-anggota (ṣaḍaṅga). Demikian Mahēśvara sebagai mantra, berhakikat vidyā yang sempurna, tampak sebagai samudra nektar tertinggi; meresapi semua makhluk, dengan enam anggota meluas ke segala penjuru; sebagai lautan sari Sadāśiva, tumpuan mulia keluasan samudra yang penuh; sebagai karṇikā yang tersusun dari Vidyā, kepenuhan laksana langit, kemahatahuan dan daya-bertindak sempurna, bertanda cakra Jyeṣṭhā berwujud Rudra-Śakti. Dengan sembilan Śakti dan rupa-rupa bermula Śiva—lahir dari akar dan tiga maṇḍala—aku memuja padmāsana serta pādukā itu; namah.

Word by Word
ह्रींseed syllable hrīṃ
ह्रीं:
Sambodhana/Mantra-invocation (आह्वान)
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formबीजाक्षरम्, अव्यय
श्रींseed syllable śrīṃ
श्रीं:
Sambodhana/Mantra-invocation (आह्वान)
TypeIndeclinable
Rootश्रीं (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formबीजाक्षरम्, अव्यय
निवृत्त्यादिbeginning with Nivṛtti
निवृत्त्यादि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिवृत्ति-आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-प्रयोगः (आदि-समास), प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सन्दर्भानुसार विशेषणरूपेण); समासः तत्पुरुषः (निवृत्तिः आदिः यस्य)
कला(the) kalā, phase/portion
कला:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पृथिव्यादितत्त्वthe principle beginning with earth
पृथिव्यादितत्त्व:
Apposition/Qualifier (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeNoun
Rootपृथिवी-आदि-तत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (पृथिवी आदि तत्त्वम्)
अनन्तादिभुवनमोङ्कारादिवर्णम्the letters beginning with Oṃ, (connected with) worlds beginning with Ananta
अनन्तादिभुवनमोङ्कारादिवर्णम्:
Karma/Descriptor (कर्म/वर्ण्य)
TypeNoun
Rootअनन्त-आदि-भुवन-ओङ्कार-आदि-वर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समासः (अनन्तादि भुवनम्; ओङ्कारादि वर्णः)
हकारादिनवात्मकपदःthe word/form consisting of nine (elements) beginning with ‘ha’
हकारादिनवात्मकपदः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootहकार-आदि-नव-आत्मक-पद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (हकारादि; नवात्मक; पदः)
सद्योदातादिमन्त्रःthe mantra beginning with Sadyodāta
सद्योदातादिमन्त्रः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootसद्यः-उदात-आदि-मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (सद्योदातादि मन्त्रः)
ह्रांseed syllable hrāṃ
ह्रां:
Sambodhana/Mantra-invocation (आह्वान)
TypeIndeclinable
Rootह्रां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formबीजाक्षरम्, अव्यय
हृदयाद्यङ्गःthe limb(s) beginning with the heart (hṛdaya)
हृदयाद्यङ्गः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootहृदय-आदि-अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (हृदयादि अङ्गः)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner)
मन्त्रमहेश्वरःMantra-Maheśvara (the great lord as mantra)
मन्त्रमहेश्वरः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootमन्त्र-महेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (मन्त्ररूपः महेश्वरः / मन्त्रस्य महेश्वरः)
सिद्धविद्यात्मकःof the nature of perfected knowledge
सिद्धविद्यात्मकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध-विद्या-आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (सिद्धविद्या आत्मा यस्य)
परामृतार्णवःocean of supreme nectar
परामृतार्णवः:
Karta/Topic (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootपर-अमृत-अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (परम् अमृतम् इव अर्णवः / परामृतस्य अर्णवः)
सर्वभूतःall-becoming / all-existent
सर्वभूतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (सर्वं भूतं यस्य/सर्वभूतात्मकः)
दिक्समस्तषडङ्गःhaving the six limbs complete in all directions
दिक्समस्तषडङ्गः:
Visheshya/Topic (विषय)
TypeNoun
Rootदिक्-समस्त-षट्-अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (दिक्षु समस्तानि षडङ्गानि यस्य)
सदाशिवार्णवपयःthe water/essence of the ocean of Sadāśiva
सदाशिवार्णवपयः:
Visheshya/Topic (विषय)
TypeNoun
Rootसदा-शिव-अर्णव-पयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सदाशिवार्णवस्य पयः)
पूर्णोदधिपक्षश्रीमानास्पदात्मकःwhose nature is the abode of the glorious ‘full-ocean side/phase’
पूर्णोदधिपक्षश्रीमानास्पदात्मकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण-उदधि-पक्ष-श्रीमान्-आस्पद-आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; बहुपद-तत्पुरुषः (पूर्णोदधिपक्षश्रीमान्; आस्पदात्मकः)
विद्योमापूर्णज्ञत्वकर्तृत्वलक्षणज्येष्ठाचक्ररुद्रशक्त्यात्मककर्णिकःthe pericarp (center) embodying Vidyomā, fullness, omniscience, agency, the mark, Jyeṣṭhā-cakra, and Rudra-śakti
विद्योमापूर्णज्ञत्वकर्तृत्वलक्षणज्येष्ठाचक्ररुद्रशक्त्यात्मककर्णिकः:
Visheshya/Topic (विषय)
TypeNoun
Rootविद्योमा-पूर्ण-ज्ञत्व-कर्तृत्व-लक्षण-ज्येष्ठा-चक्र-रुद्र-शक्ति-आत्मक-कर्णिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दीर्घ-तत्पुरुष-समासः; कर्णिकः = ‘कर्णिका’ (lotus-pericarp) का पुंलिङ्ग-प्रयोगः
नवशक्तिशिवादिभिःby the nine śaktis and by Śiva and others
नवशक्तिशिवादिभिः:
Karana/Instrument (करण)
TypeNoun
Rootनव-शक्ति-शिव-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुषः (नवशक्तयः, शिवादयः)
मूलमण्डलत्रयकुजात्मकोत्पन्नाarisen from the triad of root-circles, of the nature of Kuja (Mars)
मूलमण्डलत्रयकुजात्मकोत्पन्ना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूल-मण्डल-त्रय-कुज-आत्मक-उत्पन्न (कृदन्त; √उत्पद्/उत्पन्न)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (पादुकाम् इति विशेषणम्); भूतकृत्-प्रत्ययः (क्त), ‘उत्पन्ना’ = past participle; बहुपद-तत्पुरुषः
पद्मासनपादुकाम्the sandals of the lotus-seat
पद्मासनपादुकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद्म-आसन-पादुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (पद्मासनस्य पादुका)
पूजयामिI worship
पूजयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नमःsalutation
नमः:
Prayojana/Act of salutation (नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः, नमस्कारार्थक
Speaker

Lord Viṣṇu (in instruction to Garuḍa), within a mantra–pūjā/vidhi passage

Philosophical Teaching

Concept: Microcosm–macrocosm identity via mantra: phonemes, tattvas, kalās, and deities form one integrated ‘mantra-śarīra’.

Vedantic Theme: Non-dual pervasion (sarva-bhūta-vyāpti) and the unity of knowledge-power (vidyā-śakti) with agency (kartṛtva) under Īśvara; contemplative integration of categories dissolves fragmentation.

Application: Use structured visualization: correlate mantra parts (bīja/varṇa), bodily loci (aṅga/ṣaḍaṅga), and cosmological principles (tattva/kalā) during japa to stabilize attention and deepen meaning.

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: subtle-body/mandala

Cross References

Related Themes: Garuda Purana ritual-vidyā sections describing nyāsa, ṣaḍaṅga, maṇḍala, and mantra-deha (contextual internal linkage)

Characters & Entities
S
Sadyojāta
S
Sadāśiva
R
Rudra
Ś
Śakti
J
Jyeṣṭhā (as Jyeṣṭhā-cakra)

FAQs

This verse frames hrīṃ and śrīṃ as seed-syllables that encode cosmic principles (kalās, tattvas, worlds, and phonemes), making the mantra a condensed form of the deity and the universe for ritual worship.

It explicitly mentions ‘hrāṃ’ as the heart and other aṅgas, and describes the mantra as having the six limbs extending to all directions—indicating a nyāsa-style ritual mapping of mantra power onto the practitioner and space.

Approach mantra-recitation with clarity of meaning and disciplined method: treat the mantra as a complete sacred system (sound, body-mapping, and intention), and keep the practice ethically grounded (śauca, restraint, and devotion).

←Previous Verse
Next Verse→