Cikitsā-sāra: Doṣa Nidāna–Lakṣaṇa, Agni, Ajīrṇa/Āma Cikitsā, Daśamūla, and Prognostic Signs
स्थिरचित्तः स्वरः सूक्ष्मः प्रसन्नः स्निग्धमूर्धजः / स्वप्ने जलशिलालोकी श्लेष्म प्रकृतिको नरः
sthiracittaḥ svaraḥ sūkṣmaḥ prasannaḥ snigdhamūrdhajaḥ / svapne jalaśilālokī śleṣma prakṛtiko naraḥ
Seseorang yang batinnya teguh, suaranya halus dan lembut, wajahnya ceria, rambutnya licin berkilau, serta dalam mimpi melihat air dan batu karang—ia adalah insan berprakṛti śleṣman (kapha).
Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)
Dosha: Kapha
Concept: Kapha constitution is inferred from stability, pleasantness, unctuous hair, gentle voice, and water/rock dream-signs.
Vedantic Theme: Guṇa balance in embodied life: heaviness/stability can support calmness when regulated; self-knowledge enables right measure.
Application: If kapha signs dominate, maintain lightness and activity: avoid excess heaviness, cultivate movement, moderation in sweets/fats, and mental alertness.
Primary Rasa: shanta
Related Themes: Garuda Purana 1.168.32-33 (vāta/pitta traits); Garuda Purana 1.168.35 (mixed doṣas)
This verse defines kapha through stability, pleasant disposition, and specific dream symbols, presenting a traditional diagnostic lens for constitution and balance.
It emphasizes steadiness and clarity of mind as kapha traits; such mental steadiness supports disciplined living, which Purāṇic teaching associates with better karmic outcomes.
If kapha traits dominate, maintain balance with alertness and regular activity while preserving the natural steadiness and calmness indicated here.