Shloka 21

Maṅgalācaraṇa, the Sages’ Inquiry, and Hari as Supreme with an Avatāra-Outline

अष्टमे मेरुदेव्यां तु नाभेर्जात उरुक्रमः / दर्शयन्वर्त्म नारीणां सर्वाश्रमनमस्कृतम्

aṣṭame merudevyāṃ tu nābherjāta urukramaḥ / darśayanvartma nārīṇāṃ sarvāśramanamaskṛtam

Pada kelahiran kedelapan, dari Nābhi dan Merudevī lahirlah Urukrama (Bhagavān Viṣṇu). Ia menyingkap jalan dharma bagi para wanita, yang dihormati oleh semua āśrama.

aṣṭamein the eighth (incarnation)
aṣṭame:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootaṣṭama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (ordinal adjective)
merudevyāmin Merudevī
merudevyām:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmerudevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः (particle); विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
nābheḥof Nābhi
nābheḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्
jātaḥborn
jātaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootjan (धातु) + jāta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘born’
urukramaḥUrukrama (Viṣṇu)
urukramaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rooturu + krama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेष्य-विशेषणभावः (one whose strides are vast)
darśayanshowing
darśayan:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + darśayat (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्तः (present active participle/शतृ), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; परस्मैपदी
vartmapath
vartma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvartman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
nārīṇāmof women
nārīṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
sarvāśrama-namaskṛtamrevered by all stages of life
sarvāśrama-namaskṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva + āśrama + namaskṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; समासः—(सर्वेषाम् आश्रमाणां) नमस्कृतम् (honoured by all āśramas)

Lord Vishnu (narrative praise within the dialogue to Garuda)

Concept: Vishnu as Urukrama reveals a sanctioned path (vṛtma) for women that is respected by all āśramas.

Vedantic Theme: Īśvara as dharma-pravartaka (the Lord as revealer/sustainer of righteous order) within the world-play (līlā).

Application: Uphold dignity and ethical conduct for women within household and society; align personal duties with broader āśrama-based social responsibilities.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: genealogical-sacred setting (royal/primordial lineage)

Related Themes: Garuda Purana 1.1 (avatar enumeration context)

N
Nābhi
M
Merudevī
U
Urukrama (Vishnu)

FAQs

Urukrama (Vishnu) is presented as the divine revealer of dharma—here, specifically the proper conduct/path (vartma) that is respected across all āśramas.

It emphasizes a dharmic way of life for women that aligns with and is honored by the wider āśrama framework, implying social-spiritual harmony rather than an isolated rule-set.

Adopt dharma as a consistent ethical path—truthfulness, responsibility, and devotion—so one’s life is respected across family, society, and spiritual practice (all ‘āśramas’).