Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

बृहस्पतिरुवाच काश्यपस्य ततो जज्ञे दित्यां दनुरिति स्मृतः / कन्या रूपवती नाम धात्रे तां प्रददौ पिता

bṛhaspatiruvāca kāśyapasya tato jajñe dityāṃ danuriti smṛtaḥ / kanyā rūpavatī nāma dhātre tāṃ pradadau pitā

Bṛhaspati berkata: “Kemudian dari Kaśyapa, dalam kandungan Diti, lahirlah (seorang putra) yang dikenal sebagai Danu. Putrinya bernama Rūpavatī; sang ayah menyerahkannya kepada dewa Dhātṛ.”

bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ Perfect, Parasmaipada, 3rd person Singular
kāśyapasyaof Kaśyapa
kāśyapasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkāśyapa (प्रातिपदिक)
FormMasculine Genitive Singular
tataḥthen/from him
tataḥ:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
jajñewas born
jajñe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन् धातु)
FormLiṭ Perfect, Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person Singular
dityāmfrom/in Diti
dityām:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootditi (प्रातिपदिक)
FormFeminine Locative (सप्तमी) Singular (Vedic/epic usage for ‘in Diti’ = from Diti)
danuḥDanu
danuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdanu (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular
itithus
iti:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle
smṛtaḥis called/remembered
smṛtaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (स्मृ धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine Nominative Singular; predicative with danuḥ
kanyāa daughter
kanyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine Nominative Singular
rūpavatībeautiful
rūpavatī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrūpavatī (प्रातिपदिक)
FormFeminine Nominative Singular; qualifies kanyā
nāmanamed
nāma:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormIndeclinable used to indicate name (नाम-निपात)
dhātreto Dhātṛ
dhātre:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdhātṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine Dative (चतुर्थी) Singular
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Feminine Accusative (द्वितीया) Singular
pradadaugave (in marriage)
pradadau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√dā (दा धातु)
FormLiṭ Perfect, Parasmaipada, 3rd person Singular
pitāthe father
pitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular