Shloka 5
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
एवमाराध्य ते सूतं सत्कृत्य च महर्षयः / पप्रच्छुः सत्त्रिणः सर्वे पुनः सर्गप्रवर्त्तनम्
Transliteration
evamārādhya te sūtaṃ satkṛtya ca maharṣayaḥ / papracchuḥ sattriṇaḥ sarve punaḥ sargapravarttanam
Translation
Demikian para maharṣi memuja dan memuliakan Sūta; semua peserta satra lalu menanyakan kembali tentang bagaimana penciptaan dimulai lagi.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
आराध्यhaving worshipped
आराध्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having worshipped)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
सूतम्Sūta (charioteer-bard)
सूतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
सत्कृत्यhaving honored
सत्कृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसत् + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); ‘सत्’ उपसर्गवत्/पूर्वपद; पूर्वकालिक क्रिया (having honored)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
पप्रच्छुःasked
पप्रच्छुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-प्रच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
सत्त्रिणःparticipants in a sacrificial session (sattrins)
सत्त्रिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेष्य-सम्बन्ध (appositional to महर्षयः)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifier of महर्षयः/सत्त्रिणः)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (again)
सर्ग-प्रवर्त्तनम्the re-commencement of creation
सर्ग-प्रवर्त्तनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक) + प्रवर्त्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्गस्य प्रवर्त्तनम्)