Shloka 6
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
अस्पृशन्नपि विन्धयारे पुरुषः क्षीणकल्मषः / उभयोः शालयोः पार्श्वे सुधावापीतटद्वये
Transliteration
aspṛśannapi vindhayāre puruṣaḥ kṣīṇakalmaṣaḥ / ubhayoḥ śālayoḥ pārśve sudhāvāpītaṭadvaye
Translation
Di gua Vindhya, sang insan suci itu tetap berdiri tanpa menyentuh apa pun, noda dosanya telah sirna. Di sisi kedua pohon śāla, pada kedua tepi telaga sudhā.
Word by Word
अस्पृशन्touching (not)
अस्पृशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तम्—शतृ-प्रत्ययान्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नकारान्त रूपम्
अपिeven/although
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अर्थे—‘even/although’
विन्ध्य-अरेO enemy of Vindhya
विन्ध्य-अरे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘विन्ध्यस्य अरिः’; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
क्षीण-कल्मषःwith sins diminished / purified
क्षीण-कल्मषः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षीण (कृदन्त/प्रातिपदिक) + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘क्षीणं कल्मषं यस्य/यत्र’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) पुरुषस्य
उभयोःof both
उभयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्दः, षष्ठी (6th), द्विवचन; ‘of both’
शालयोःof the two halls/dwellings
शालयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन
पार्श्वेat the side/near
पार्श्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (location)
सुधा-वापी-तट-द्वयेon the pair of banks of the nectar-pond
सुधा-वापी-तट-द्वये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक) + वापी (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formसमासः (बहुपद-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृङ्खला): ‘सुधायाः वाप्याः तटयोः द्वये’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण