Shloka 68
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
कर्मणा तेन सर्वे ऽपि विस्मिता मरुतो ऽभवन् / अथ ताः शक्तयो भूरि पिबन्ति स्म रणान्तरे
Transliteration
karmaṇā tena sarve 'pi vismitā maruto 'bhavan / atha tāḥ śaktayo bhūri pibanti sma raṇāntare
Translation
Karena perbuatan itu, semua golongan Marut menjadi tercengang. Lalu di tengah medan perang, para Śakti itu meminum surā dengan berlimpah.
Word by Word
कर्मणाby the deed/action
कर्मणा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन
तेनby him/with that
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
विस्मिताःastonished
विस्मिताः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मि/विस्मि + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक विशेषण (past participle)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became/were
अभवन्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/अव्यय (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक (then/thereupon)
ताःthose (f.)
ताः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
शक्तयःpowers/energies
शक्तयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भूरिmuch, abundantly
भूरि:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (much/abundantly)
पिबन्तिdrink
पिबन्ति:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
स्मindeed/used to (past marker)
स्म:
सम्बन्ध/अव्यय (Particle)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formअव्यय; भूतार्थे/अनुस्मरणार्थे ‘indeed/used to’ (past narrative particle)
रण-अन्तरेin the midst of battle
रण-अन्तरे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण + अन्तर (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रणस्य अन्तरम्)