Shloka 43
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तां कन्यां मनसा जग्मुस्त्रयस्ते ब्रह्मणा सह / सत्याभिध्यायिनां तेषां सद्यः कन्या व्यजायत
Transliteration
tāṃ kanyāṃ manasā jagmustrayaste brahmaṇā saha / satyābhidhyāyināṃ teṣāṃ sadyaḥ kanyā vyajāyata
Translation
Ketiga mereka, bersama Brahma, pergi kepada sang gadis dengan batin. Bagi para penganut yang merenungkan kebenaran, seketika lahirlah seorang putri.
Word by Word
ताम्her/that (girl)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
कन्याम्maiden, girl
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (f.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)
मनसाwith the mind, mentally
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे (n.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (Singular)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), बहुवचनम् (Plural)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
ब्रह्मणाwith Brahmā
ब्रह्मणा:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m.), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (Singular)
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपसर्ग/सह-सम्बन्धकः (indeclinable, 'with')
सत्य-अभिध्यायिनाम्of the truth-meditators (those who contemplate truth)
सत्य-अभिध्यायिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + अभिध्यायिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक; अभि-ध्या धातोः)
Formपुंलिङ्गे (m.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural); तत्पुरुषः—'सत्यं अभिध्यायन्ति' इति
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (m./n.), षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम् (Plural)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kala (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
कन्याa maiden
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
व्यजायतwas born, came into being
व्यजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); उपसर्गः—वि-