Shloka 180
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
तावन्तं कालमेवं तु भवत्येकार्मवं जगत् / तदा तु सर्वे व्यापारा निवर्त्तन्ते प्रजापतेः
Transliteration
tāvantaṃ kālamevaṃ tu bhavatyekārmavaṃ jagat / tadā tu sarve vyāpārā nivarttante prajāpateḥ
Translation
Selama itulah alam semesta berada sebagai ekārṇava. Pada saat itu segala kegiatan Prajāpati pun berhenti dan kembali tenang.
Word by Word
तावन्तम्so much, that much
तावन्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; कालम् इत्यस्य विशेषणम्
कालम्time
कालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner adverb)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एकार्मवम्in the ekārmava state
एकार्मवम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकार्मव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; जगत् इत्यस्य विशेषणम्
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (nominative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक अव्यय (particle)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), बहुवचन; व्यापारा इत्यस्य विशेषणम्
व्यापाराःactivities, operations
व्यापाराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यापार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), बहुवचन
निवर्तन्तेcease, come to an end
निवर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन