Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Gāndharva-lakṣaṇa

Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्टानं प्रापितेष्विह / कामाद्बलाच्च मोहाच्च संहर्षेण बलेन च

pāṇigrahaṇamantreṣu niṣṭānaṃ prāpiteṣviha / kāmādbalācca mohācca saṃharṣeṇa balena ca

Walau tata puncak mantra pāṇigrahaṇa (pengambilan tangan dalam pernikahan) telah ditegakkan di dunia ini, perbuatan itu terjadi karena nafsu, paksaan, kebingungan, dan kekuatan dalam pertikaian.

पाणिग्रहणमन्त्रेषुin the hand-taking (marriage) mantras
पाणिग्रहणमन्त्रेषु:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootपाणिग्रहण + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), बहुवचन (Plural)
निष्टानम्completion/culmination
निष्टानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनिष्टान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
प्रापितेषुwhen (they) had been brought/reached
प्रापितेषु:
अधिकरण (Locative absolute sense)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासानुसार; अर्थः 'when (they) were caused to be obtained/when reached'
इहhere
इह:
सम्बन्ध (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
कामात्from desire
कामात्:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी), एकवचन (Singular)
बलात्from force
बलात्:
हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मोहात्from delusion
मोहात्:
हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
संहर्षेणwith excitement/impetuosity
संहर्षेण:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootसंहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
बलेनby force
बलेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)