Shloka 24
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
मांसभक्षयितामुत्र यस्य मांसमिहाद्म्यहम् / एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः
Transliteration
māṃsabhakṣayitāmutra yasya māṃsamihādmyaham / etanmāṃsasya māṃsatvaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ
Translation
“Di alam sana, daging siapa yang akan kumakan, dagingnya pula yang kumakan di sini.” Inilah yang disebut para bijak sebagai hakikat ‘daging’ (māṃsa).
Word by Word
मांस-भक्षयिताmeat-eater
मांस-भक्षयिता:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमांस + भक्ष् (धातु) → भक्षयितृ (कृदन्त)
Formतृ-प्रत्ययान्त कर्तृवाचक (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘मांसस्य भक्षयिता’
अमुत्रthere (in the other world)
अमुत्र:
देशाधिकरण (Deśa-adhikaraṇa/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअमुत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: ‘there/thereafter’)
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; genitive singular
मांसम्meat
मांसम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Deśa-adhikaraṇa/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
अद्मिI eat
अद्मि:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषवाचक-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as qualifier in genitive phrase with मांसस्य (sense: ‘this’)
मांसस्यof meat
मांसस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive singular
मांसत्वम्the state of being ‘meat’ (meat-ness)
मांसत्वम्:
कर्म/विषय (Topic/विषय)
TypeNoun
Rootमांसत्व (प्रातिपदिक; -त्व abstract)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
प्रवदन्तिdeclare/say
प्रवदन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वद् (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मनीषिणःthe wise
मनीषिणः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; nominative plural