Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 22
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तदाकरोत्स राज्यं वै वसिष्ठपरिनोदितः / ततस्तेनैनसा पूर्णो राज्यावस्थो महीपतिः
Transliteration
tadākarotsa rājyaṃ vai vasiṣṭhaparinoditaḥ / tatastenainasā pūrṇo rājyāvastho mahīpatiḥ
Translation
Saat itu, didorong oleh Vasiṣṭha, ia menjalankan kerajaan; kemudian sang raja, tetap dalam kedudukan berkuasa, dipenuhi oleh dosa itu.
Word by Word
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अकरोत्did/made
अकरोत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; implied subject with अकरोत्
राज्यम्kingdom/rule
राज्यम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
वसिष्ठ-परिनोदितःurged/instigated by Vasiṣṭha
वसिष्ठ-परिनोदितः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसिष्ठ + परि-नुद् (धातु) → परिनोदित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष/करणसम्बन्धः ‘वसिष्ठेन परिनोदितः’
ततःthereafter
ततः:
क्रम/काल (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः, अपादान/क्रमबोधक-अव्यय (then/thereafter)
तेनby that/thereby
तेन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; instrumental singular
एनसाby sin/offence
एनसा:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental singular
पूर्णःfilled
पूर्णः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपॄ (धातु) → पूर्ण (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicative ‘filled’
राज्य-अवस्थःsituated in kingship (as king)
राज्य-अवस्थः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराज्य + अवस्था/अवस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘राज्ये अवस्थः’ (in the state of kingship)
महीपतिःlord of the earth, king
महीपतिः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘महेः/महीयाः पतिः’