Shloka 32
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
नत्वा गुरुजनं सर्वमाशीर्भिश्चाभिनन्दितः / सिंहासने शुभे दिव्ये निषसाद नरेश्वरः
Transliteration
natvā gurujanaṃ sarvamāśīrbhiścābhinanditaḥ / siṃhāsane śubhe divye niṣasāda nareśvaraḥ
Translation
Setelah bersujud hormat kepada semua guru dan menerima restu mereka, sang raja duduk di singgasana suci yang mulia dan ilahi.
Word by Word
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
पूर्वकर्म/क्रियाविशेषण (क्रियापूर्वकत्व)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: नम् (to bow)
गुरुजनम्the elders/teachers (people worthy of respect)
गुरुजनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगुरु + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (गुरवः जनाः)
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
विशेषण (of कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआशीस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अभिनन्दितःpraised/hailed
अभिनन्दितः:
कर्तृविशेषण (predicate to subject)
TypeVerb
Rootअभि-नन्द् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः (praised/celebrated)
सिंहासनेon the lion-throne
सिंहासने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (सिंहस्य आसनम्)
शुभेauspicious
शुभे:
विशेषण (of अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (of सिंहासने)
दिव्येdivine
दिव्ये:
विशेषण (of अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (of सिंहासने)
निषसादsat down
निषसाद:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-षद् (धातु)
Formलिट्/परस्मैपद-परिपाठे लङ् (simple past/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: षद् (to sit) उपसर्ग: नि-
नरेश्वरःthe king/lord of men
नरेश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनरेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (नराणाम् ईश्वरः)