Shloka 33
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
भूयो ऽपि राजन् संबुद्धं क्षत्रमुत्पादितं द्विजैः / जघान भूमौ निःशेषं साक्षात्काल इवान्तकः
Transliteration
bhūyo 'pi rājan saṃbuddhaṃ kṣatramutpāditaṃ dvijaiḥ / jaghāna bhūmau niḥśeṣaṃ sākṣātkāla ivāntakaḥ
Translation
Wahai raja, para ksatriya yang kembali dibangkitkan dan dilahirkan oleh para dvija itu ia binasakan habis di bumi, laksana Antaka, maut itu sendiri, berwujud Kala.
Word by Word
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/Adverb)
अपिalso
अपि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सम्-बुद्धम्roused, revived
सम्-बुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् + बुध् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सम्यक् बोधितम्/awakened, roused’
क्षत्रम्the kshatriya power/class
क्षत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
उत्पादितम्produced
उत्पादितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत् + पद्/पाद् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘produced/raised’
द्विजैःby the Brahmins (twice-born)
द्विजैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
जघानhe slew
जघान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भूमौon the earth
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
निः-शेषम्entirely, without remainder
निः-शेषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिः + शेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; निः-पूर्वक तत्पुरुषः (अशेषम्)
साक्षात्-कालःTime itself (in person)
साक्षात्-कालः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootसाक्षात् (अव्यय) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः ‘साक्षात् एव कालः’
इवlike
इव:
Upama-dyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा-सूचक/particle of comparison)
अन्तकःthe Destroyer (Death)
अन्तकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन