Home›Srimad Bhagavatam›Dashama Skandha›Adhyaya 6›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 6

Pūtanā-mokṣa — The Witch Pūtanā’s Attempt and Kṛṣṇa’s Deliverance

Devanagari script

तां केशबन्धव्यतिषक्तमल्लिकां बृहन्नितम्बस्तनकृच्छ्रमध्यमाम् । सुवाससं कल्पितकर्णभूषण- त्विषोल्लसत्कुन्तलमण्डिताननाम् ॥ ५ ॥ वल्गुस्मितापाङ्गविसर्गवीक्षितै- र्मनो हरन्तीं वनितां व्रजौकसाम् । अमंसताम्भोजकरेण रूपिणीं गोप्य: श्रियं द्रष्टुमिवागतां पतिम् ॥ ६ ॥

Transliteration

tāṁ keśa-bandha-vyatiṣakta-mallikāṁ bṛhan-nitamba-stana-kṛcchra-madhyamām suvāsasaṁ kalpita-karṇa-bhūṣaṇa- tviṣollasat-kuntala-maṇḍitānanām

Translation

Pinggulnya berisi, payudaranya besar dan kencang, seolah membebani pinggangnya yang ramping. Rambutnya dihiasi untaian bunga mallika. Anting-antingnya berkilauan, dan saat dia tersenyum memikat, kecantikannya menarik perhatian semua penduduk Vraja. Para gopi mengira Dewi Keberuntungan telah datang membawa bunga teratai untuk menemui suaminya, Krishna.

Synonyms
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; सर्वनाम-रूप (fem acc sg)
केशबन्धhair-knot
केशबन्ध:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक) + बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समास-पद; ‘केशानां बन्धः’ षष्ठी-तत्पुरुष)
व्यतिषक्तentangled
व्यतिषक्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अति + सञ्ज्/सज् (धातु) → व्यतिषक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘entangled/fastened’
मल्लिकाम्jasmine (flowers)
मल्लिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमल्लिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बृहन्broad
बृहन्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; (समासाङ्ग) पुं/नपुंसक-रूप; ‘large’
नितम्बhips
नितम्ब:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootनितम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग)
स्तनbreasts
स्तन:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootस्तन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग)
कृच्छ्रslender (with difficulty)
कृच्छ्र:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; (समासाङ्ग) ‘difficult/strained’
मध्यमाम्waisted
मध्यमाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
सुवाससम्well-dressed
सुवाससम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + वासस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सु-वासाः’ = well-clad (कर्मधारय)
कल्पितarranged
कल्पित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकॢप् (धातु) → कल्पित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), (समासाङ्ग) ‘arranged/adorned’
कर्णभूषणear-ornament
कर्णभूषण:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, (समासाङ्ग) ‘कर्णस्य भूषणम्’ षष्ठी-तत्पुरुष
त्विषाwith radiance
त्विषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
उल्लसत्shining
उल्लसत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + लस् (धातु) → उल्लसत् (कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), (समासाङ्ग) ‘shining’
कुन्तलhair
कुन्तल:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootकुन्तल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग)
मण्डितadorned
मण्डित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमण्ड् (धातु) → मण्डित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), (समासाङ्ग) ‘adorned’
आननाम्face
आननाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआनन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (समासान्त)
वल्गुcharming
वल्गु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवल्गु (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; (समासाङ्ग) ‘charming’
स्मितsmile
स्मित:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootस्मित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, (समासाङ्ग) ‘smile’
अपाङ्गside glance
अपाङ्ग:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootअपाङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग) ‘side-glance’
विसर्गcasting
विसर्ग:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग) ‘sending forth/casting’
वीक्षितैःby (her) looks
वीक्षितैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootवि + ईक्ष् (धातु) → वीक्षित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘seen/looked’; नपुंसक/पुं, तृतीया, बहुवचन; साधन-भाव
मनःmind
मनः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हरन्तीम्stealing
हरन्तीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु) → हरन्ती (कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘stealing’
वनिताम्woman
वनिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवनिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्रजौकसाम्of the residents of Vraja
व्रजौकसाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; ‘व्रजे ओकः यस्य’/‘व्रज-निवासिनाम्’ (तत्पुरुष-भाव)
अमंसतthey thought
अमंसत:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; ‘they thought’
अम्भोजकरेणwith lotus-like hand
अम्भोजकरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअम्भोज (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘अम्भोजस्य करः’ = lotus-hand (षष्ठी-तत्पुरुष)
रूपिणीम्beautiful (one)
रूपिणीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘having a form/beautiful’
गोप्यःthe gopīs
गोप्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
श्रियम्Lakṣmī; fortune
श्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → द्रष्टुम्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to see’
इवas if
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
आगताम्come
आगताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘having come’
पतिम्husband; lord
पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
Characters & Entities
P
Pūtanā
V
Vraja-vāsīs (residents of Vraja)

FAQs

This verse shows Pūtanā appearing externally beautiful and ornamented, illustrating how harmful intent can be covered by captivating appearances.

Śukadeva describes her alluring form to highlight the contrast between her outward charm and inward malice, setting the scene for how Krishna exposes and defeats deception.

Do not judge only by appearance—cultivate discernment, seek saintly guidance, and evaluate intentions and character before trusting.

←Previous Verse
Next Verse→