Next Mantra

Mantra 1

Sukta 38

वर्चस्यम्। सिंहे व्याघ्र उत या पृदाकौ त्विषिरग्नौ ब्राह्मणे सूर्ये या। इन्द्रं या देवी सुभगा जजान सा न ऐतु वर्चसा संविदाना

varcasyám | siṁhé vyāghrá utá yā pṛ́dākau tvíṣir agnáu brāhmaṇé sū́rye yā́ | índraṁ yā́ devī́ subhágā jajā́na sā́ na étu várcasā saṁvidānā́ ||

For splendour. The flashing Lustre that is in the lion, in the tiger, yea in the panther; the Lustre that is in Agni, in the Brāhman, and that which is in the Sun;—the auspicious Goddess who brought forth Indra,—let her come unto us, in concord, with her splendour.

Untuk kemilau. Kilau yang menyala yang ada pada singa, pada harimau, ya pada macan tutul; kilau yang ada pada Agni, pada Brāhmana, dan yang ada pada Surya;—Dewi yang mujur yang melahirkan Indra,—semoga ia datang kepada kami, seia-sekata, bersama kemilaunya.

वर्चस्यम्splendid, full of radiance
वर्चस्यम्:
विशेषण (कर्म/कर्तृ-पूरक) — ‘सा’ का विशेषण
TypeAdjective
Rootवर्चस्य (प्रातिपदिक; वर्चस् + य)
सिंहेin/among the lion
सिंहे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
व्याघ्रःthe tiger
व्याघ्रः:
कर्तृ (अस्ति/भवति-लुप्त वाक्ये) अथवा ‘या’ का आधार
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय/अन्वय
TypeIndeclinable
Rootउत
याshe who
या:
कर्तृ (मुख्य वाक्ये ‘सा … ऐतु’) / सम्बन्धसूचक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृदाकौin the leopard
पृदाकौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपृदाकु (प्रातिपदिक)
त्विषिःsplendour, brilliance
त्विषिः:
कर्तृ (अस्ति/भवति-लुप्त) / ‘या’ का विशेष्य-भाव
TypeNoun
Rootत्विष् (स्त्री. प्रातिपदिक)
अग्नौin Agni (fire)
अग्नौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ब्राह्मणेin the Brahmin / in the priest
ब्राह्मणे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
सूर्येin the Sun
सूर्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
याshe who
या:
कर्तृ/सम्बन्ध (पूर्वोक्त ‘या’ का पुनरनुवाद)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (जजान—‘जनयामास’ का)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
याshe who
या:
कर्तृ (जजान) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवीthe goddess
देवी:
कर्तृ (जजान) / ‘या’ का विशेष्य
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
सुभगाfortunate, auspicious
सुभगा:
विशेषण (देवी)
TypeAdjective
Rootसुभग (प्रातिपदिक)
जजानgave birth to / generated
जजान:
क्रिया (कर्तृ = देवी; कर्म = इन्द्रम्)
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
साshe
सा:
कर्तृ (ऐतु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ऐतुlet (her) come
ऐतु:
क्रिया (कर्तृ = सा)
TypeVerb
Root√इ (गत्यर्थ)
वर्चसाwith radiance, with splendour
वर्चसा:
करण (सह/युक्त्या)
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
संविदानाbeing in agreement/union; coming together (with)
संविदाना:
कर्तृ-विशेषण (सा … ऐतु)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootसम्-√विद् (ज्ञाने) → संविदान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution varies; commonly treated as an Atharvanic ‘varcasyam’ charm)

Devata: Tvís/Várchas as Devī (personified splendour); with Indra as generated sovereign exemplar

Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence; refrain-like pāda structure)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From gathering power to harmonious embodiment; triumphant yet composed.","listener_experience":"A surge of dignified confidence; feeling ‘lit from within’ without agitation.","intensity":7}