Sutra 9
Devanagari script
तत्र पूर्वे दिवसस्याष्टभागे रक्षाविधानमायव्ययौ च शृणुयात् ॥ कZ_०१.१९.०९ ॥
Transliteration
tatra pūrve divasasyāṣṭabhāge rakṣāvidhānamāyavyayau ca śṛṇuyāt
Translation
Di sana, pada seperdelapan pertama dari siang hari, ia hendaknya mendengarkan laporan tentang pengaturan keamanan serta pemasukan dan pengeluaran.
Word by Word
तत्रthere; in that context
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formअव्यय (देश/प्रसङ्ग-सूचक)
पूर्वेin the earlier (part)
पूर्वे:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formसप्तमी-एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; विशेषण (दिवसस्य इति षष्ठीसम्बन्धेन)
दिवसस्यof the day
दिवसस्य:
TypeNoun
Rootदिवस
Formषष्ठी-एकवचन, पुंलिङ्ग
अष्टभागेin the one-eighth division (of the day)
अष्टभागे:
TypeNoun
Rootअष्टभाग
Formसप्तमी-एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘अष्टानां भागः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
रक्षाविधानम्the arrangement of protection; security procedures
रक्षाविधानम्:
TypeNoun
Rootरक्षा-विधान
Formप्रथमा/द्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; ‘रक्षायाः विधानम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
आयव्ययौincome and expenditure
आयव्ययौ:
TypeNoun
Rootआय-व्यय
Formद्वितीया-द्विवचन, पुंलिङ्ग; इतरेतर-द्वन्द्व (आयः च व्ययः च)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय (समुच्चयार्थक)
शृणुयात्should hear; should listen to
शृणुयात्:
TypeVerb
Rootश्रु
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; लोट्/विध्यर्थ-भावः ‘should hear’
Entities Mentioned
R
rakṣā (security)Ā
āya (revenue)V
vyaya (expenditure)FAQs
They are core state survival functions; early review enables same-day corrective orders and reduces window for threats and leakage.
Rakṣā + kośa (security and treasury) are foundational; routine oversight prevents strategic surprise and fiscal drift.