Sutra 11
Devanagari script
कृतमहामात्रापसर्पः पौरजानपदानपसर्पयेत् ॥ कZ_०१.१३.०१ ॥
Transliteration
kṛtamahāmātrāpasarpaḥ paurajānapadānapasarpayet
Translation
Setelah menempatkan agen yang menyamar sebagai pejabat tinggi, ia juga harus mengirim agen di kalangan penduduk kota dan penduduk pedesaan (janapada).
Word by Word
कृतmade, effected; having done/arranged
कृत:
TypeParticiple
Rootकृ
Formकृ (करणे) धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; विशेषणम् (महामात्रापसर्पः इत्यस्य)
महामात्रhigh officer; senior state official
महामात्र:
TypeNoun
Rootमात्र (मातृ-सम्बद्धः)
Formपुंलिङ्ग; (समासाङ्ग) ‘महान् चासौ मात्रः/अमात्यः’ इति; समासपूर्वपदम् (महामात्रापसर्पः इत्यत्र)
अपसर्पःremoval/expulsion (of the high officers)
अपसर्पः:
TypeNoun
Rootसृप् (गत्याम्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचनम्; ‘अप-’ उपसर्गपूर्वक ‘सृप्’ धातोः घञ्/अच्-प्रत्ययान्त भाव/कर्तृवाचक-नाम; समस्तपदम्: महामात्र-अपसर्पः = महामात्राणाम् अपसर्पः/अपसारणम्
पौरcity-dwellers; citizens
पौर:
TypeNoun/Adjective
Rootपुर्/पुर (नगर)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचनम्; ‘पुर’ शब्दात् अण्-प्रत्ययः; पौराः = नगरवासिनः; विशेष्यः (जानपदान् इत्यनेन सह द्वन्द्वार्थे)
जानपदान्country people; inhabitants of the provinces
जानपदान्:
TypeNoun
Rootजनपद
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचनम्; जनपद-शब्दः (देश/प्रान्त)
अपसर्पयेत्should remove/drive away (should cause to withdraw)
अपसर्पयेत्:
TypeVerb
Rootसृप् (गत्याम्)
Formअप-उपसर्गपूर्वक causative (णिच्) धातु: अपसर्पयति; विधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; कर्ता (अध्याहृतः) = राजा/स्वामी
Entities Mentioned
M
mahāmātraP
pauraJ
jānapadaA
apasarpa (spy/agent)FAQs
Such cover grants access, credibility, and fear/authority effects, allowing realistic testing of grievances, corruption signals, and loyalty without alerting local power-holders.
To avoid urban bias and capture the full tax-and-security base: markets, guilds, villages, and frontier/rural communities where early discontent can grow.