Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 11

पितृपैतामहो नित्यो वश्यस्तुष्टभृतपुत्रदारः प्रवासेष्वविसंवादितः सर्वत्राप्रतिहतो दुःखसहो बहुयुद्धः सर्वयुद्धप्रहरणविद्याविशारदः सहवृद्धिक्षयिकत्वादद्वैध्यः क्षत्रप्राय इति दण्डसम्पत् ॥ कZ_०६.१.११ ॥

pitṛpaitāmaho nityo vaśyas tuṣṭabhṛtaputradāraḥ pravāseṣv avisaṃvāditaḥ sarvatrāpratihato duḥkhasaho bahuyuddhaḥ sarvayuddhapraharaṇavidyāviśāradaḥ sahavṛddhikṣayikatvād advaidhyaḥ kṣatraprāya iti daṇḍasampat

Keunggulan dāṇḍa (kekuatan pemaksa) adalah ini: bersifat turun-temurun dan tetap (berkesinambungan secara kelembagaan); disiplin dan dapat dikendalikan; pasukan yang puas karena kebutuhan para tanggungan mereka (anak dan istri) terpenuhi; dapat diandalkan meski dikerahkan jauh dari negeri; tidak terhalang di mana pun (mampu beroperasi di segala tempat); tahan penderitaan; berpengalaman dalam banyak pertempuran; mahir dalam semua cara berperang dan penggunaan senjata; tidak mudah terpecah atau bimbang karena turut menanggung untung dan rugi; serta terutama tersusun dari unsur prajurit terlatih—itulah dāṇḍa-sampat.

पितृपैतामहःhereditary (coming from father and grandfather)
पितृपैतामहः:
TypeAdjective
Rootपितृ/पैतामह
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम् (दण्डसम्पत्-शब्दस्य)
नित्यःconstant, permanent
नित्यः:
TypeAdjective
Rootनित्य
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम्
वश्यःamenable, obedient, controllable
वश्यः:
TypeAdjective
Rootवश
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; विशेषणम्
तुष्टभृतपुत्रदारःone whose servants, sons, and wife/wives are contented
तुष्टभृतपुत्रदारः:
TypeAdjective
Rootतुष्ट/भृत/पुत्र/दार
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; बहुव्रीहिः—यस्यान्तः (भृताः पुत्राः दाराश्च) तुष्टाः सः
प्रवासेषुduring absences / while away (on journeys)
प्रवासेषु:
TypeNoun
Rootप्रवास
Formसप्तमी-बहुवचनम्, पुल्लिङ्गः/भाववाचकः; अधिकरणम्
अविसंवादितःnot deceitful; not one who breaks trust/agreements
अविसंवादितः:
TypeAdjective (PPP)
Rootवि-सम्-वाद् (संवाद)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; नञ्-पूर्वकः; भूतकृदन्तः (क्त)
सर्वत्रeverywhere, in all situations
सर्वत्र:
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
Formअव्ययम्; देश/विषय-निर्देशः
अप्रतिहतःunobstructed, unrepulsed, undefeated
अप्रतिहतः:
TypeAdjective (PPP)
Rootप्रति-हन्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; नञ्-पूर्वकः; भूतकृदन्तः (क्त)
दुःखसहःenduring hardship
दुःखसहः:
TypeAdjective
Rootसह्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; दुःखं सहते इति
बहुयुद्धःexperienced in many battles
बहुयुद्धः:
TypeAdjective
Rootयुध् (युद्ध)
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; बहूनि युद्धानि यस्य/बहु युद्धं कृतवान्
सर्वयुद्धप्रहरणविद्याविशारदःskilled in all kinds of warfare and in the sciences/techniques of weapons
सर्वयुद्धप्रहरणविद्याविशारदः:
TypeAdjective
Rootविशारद
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; सर्व-युद्ध-प्रहरण-विद्या-विशारदः (समासान्त-विशेषणम्)
सहtogether with; owing to
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Formअव्ययम्; सहार्थे
वृद्धिincrease, prosperity
वृद्धि:
TypeNoun
Rootवृद्धि
Formप्रथमा-एकवचनम् (समासपूर्वपद-रूपम्) / भाववाचक-स्त्रीलिङ्गः
क्षयिकत्वात्because of being liable to decline/decay
क्षयिकत्वात्:
TypeNoun (abstract)
Rootक्षयिकत्व
Formपञ्चमी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; हेतौ (—त्वात्)
अद्वैध्यःnot wavering; not double-minded; not in a state of divided loyalty
अद्वैध्यः:
TypeAdjective
Rootद्वैध्य
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; नञ्-पूर्वकः
क्षत्रप्रायःpredominantly kshatriya-like; mostly martial in character
क्षत्रप्रायः:
TypeAdjective
Rootक्षत्र/प्राय
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गः; ‘प्राय’ = बहुल/प्रायशः
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्ययम्; उद्धरण/समाप्त्यर्थे
दण्डसम्पत्the excellence/qualification of coercive power (danda)
दण्डसम्पत्:
TypeNoun
Rootदण्ड/सम्पद्
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; विषय-निर्देशः (एषा दण्डसम्पत्)
D
daṇḍa (coercive power/army)
B
bhṛta (paid troops)

FAQs

It reduces desertion and disloyalty, increases morale, and ties the army’s interests to the stability of the state.

When the force shares both rewards and hardships with the ruler/state, it has fewer incentives to factionalize or switch allegiance.