Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 16

कर्माभिग्रहस्तु मुषितवेश्मनः प्रवेशनिष्कसनमद्वारेण द्वारस्य संधिना बीजेन वा वेधमुत्तमागारस्य जालवातायननीप्रवेधमारोहणावतरणे च कुड्यस्य वेधमुपखननं वा गूढद्रव्यनिक्षेपणग्रहणोपायमुपदेशोपलभ्यमभ्यन्तरच्छेदोत्करपरिमर्दोपकरणमभ्यन्तरकृतं विद्यात् ॥ कZ_०४.६.१६ ॥

karmābhigrahas tu muṣitaveśmanaḥ praveśaniṣkasanam advāreṇa, dvārasya saṃdhinā, bījena vā vedham; uttamāgārasya jālavātāyananīpravedham; ārohaṇāvataraṇe ca kuḍyasya vedham upakhananaṃ vā; gūḍhadravyanikṣepaṇagrahaṇopāyam upadeśopalabhyam; abhyantaracchedotkaraparimardopakaraṇam abhyantarakṛtaṃ vidyāt ।

‘Identifikasi melalui perbuatan’ (karmābhigraha) adalah: pada rumah yang dibobol, masuk-keluar bukan lewat pintu; melubangi sambungan pintu atau dengan kunci/alat; melubangi kisi-kisi/jendela/ventilasi rumah yang lebih baik; naik-turun dengan melubangi dinding atau menggali terowongan; cara menyembunyikan dan mengambil kembali harta yang dipelajari lewat ajaran—semua ini, bersama bekas sayatan, gundukan, noda gosokan, serta alat yang ditemukan di dalam, menunjukkan bahwa itu pekerjaan orang dalam.

कर्माभिग्रहःthe act of seizing/committing the deed (i.e., the internal burglary operation)
कर्माभिग्रहः:
TypeNoun
Rootकर्मन् + अभि√ग्रह्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
तुbut, indeed
तु:
TypeParticle
Rootतु
Formनिपात
मुषित-वेश्मनःof a house that has been robbed
मुषित-वेश्मनः:
TypeNoun
Root√मुष् + वेश्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
प्रवेशनिष्कसनम्entry and exit
प्रवेशनिष्कसनम्:
TypeNoun
Rootप्र√विश् + नि√कस्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (सन्दर्भे लक्षण-समुच्चयः)
अद्वारेणthrough a non-door (i.e., not by the door)
अद्वारेण:
TypeNoun
Rootअ + द्वार
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन
द्वारस्यof the door
द्वारस्य:
TypeNoun
Rootद्वार
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
संधिनाby the joint/seam (of the door)
संधिना:
TypeNoun
Rootसंधि
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-एकवचन
बीजेनby a ‘seed’/peg (a tool/implement)
बीजेन:
TypeNoun
Rootबीज
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-निपात
वेधम्a boring/perforation
वेधम्:
TypeNoun
Root√व्यध्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
उत्तमागारस्यof the main/upper (principal) house
उत्तमागारस्य:
TypeNoun
Rootउत्तम + आगार
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
जालवातायननीप्रवेधम्boring through the lattice-window’s recess/opening
जालवातायननीप्रवेधम्:
TypeNoun
Rootजाल + वातायन + नी + प्र√व्यध्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
आरोहण-अवतरणेin climbing up and climbing down
आरोहण-अवतरणे:
TypeNoun
Rootआ√रुह् + अव√तॄ
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन (लोके/प्रसङ्गे)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-निपात
कुड्यस्यof the wall
कुड्यस्य:
TypeNoun
Rootकुड्य
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
वेधम्boring (a hole)
वेधम्:
TypeNoun
Root√व्यध्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
उपखननम्undermining/digging under
उपखननम्:
TypeNoun
Rootउप√खन्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-निपात
गूढद्रव्यनिक्षेपणग्रहणोपायम्the method for depositing and taking hidden valuables
गूढद्रव्यनिक्षेपणग्रहणोपायम्:
TypeNoun
Rootगूढ + द्रव्य + नि√क्षिप् + √ग्रह् + उपाय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
उपदेश-उपलभ्यम्ascertainable by instruction or by discovery (evidence)
उपदेश-उपलभ्यम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootउप√दिश् + उप√लभ्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (कर्माभिग्रहं) विशेषयति
अभ्यन्तरच्छेदोत्करपरिमर्दोपकरणम्tools for internal cutting, digging/raising earth, and rubbing/smoothing
अभ्यन्तरच्छेदोत्करपरिमर्दोपकरणम्:
TypeNoun
Rootअभ्यन्तर + छेद + उत्कर + परि√मृद् + उपकरण
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
अभ्यन्तरकृतम्done from within / internally committed
अभ्यन्तरकृतम्:
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootअभ्यन्तर + √कृ
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; (कर्माभिग्रहं) विशेषयति
विद्यात्one should know/recognize
विद्यात्:
TypeVerb
Root√विद्
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
H
household
B
burglar(s)
I
insider collaborator

FAQs

A proto-forensic checklist: infer culpability from entry/exit methods, tool marks, and internal traces to distinguish insider vs outsider theft.

It flags organized/experienced thieves and insider collusion—knowledge of hiding places and retrieval techniques implies prior access or coaching.