Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 29

बहुलीभूते शासनमभित्यक्तेन प्रेषयेत् एतत्ते पण्यं पण्यागारं वा मया ते प्रेषितं सामवायिकेषु विक्रमस्व अपगच्छ वा ततः पणशेषमवाप्स्यसि इति ॥ कZ_०९.६.२९ ॥

bahulībhūte śāsanam abhityaktena preṣayet etat te paṇyaṃ paṇyāgāraṃ vā mayā te preṣitaṃ sāmavāyikeṣu vikramasva apagaccha vā tataḥ paṇaśeṣam avāpsyasi iti

Ketika keadaan sudah cukup terbentuk, ia harus mengirim instruksi melalui perantara yang dapat disangkal/ditinggalkan (abhityakta): “Barang ini—atau gudang ini—telah kukirim kepadamu. Tegakkan klaimmu di antara serikat/kolektif (sāmavāyika); atau mundurlah, lalu engkau akan menerima sisa pembayaran.”

बहुलीभूतेwhen (it has) become abundant / when there is plenty
बहुलीभूते:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootबहुलीभू
Formसप्तमी एकवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गम्; अधिकरणे (locative absolute-like usage)
शासनम्an order; an instruction
शासनम्:
TypeNoun
Rootशास्
Formद्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
अभित्यक्तेनby one who has abandoned/renounced; by a deserter
अभित्यक्तेन:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootअभि-त्यज्
Formतृतीया एकवचनम्; पुंलिङ्गम्/नपुंसकलिङ्गम् (प्रायः पुं.); भूतकृदन्त (क्त)
प्रेषयेत्he should send / dispatch
प्रेषयेत्:
TypeVerb
Rootप्र-इष् (प्रेष्)
Formविधिलिङ् (optative) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
Formद्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
तेof you; your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formषष्ठी एकवचनम् (enclitic)
पण्यम्merchandise; goods for sale
पण्यम्:
TypeNoun
Rootपण्य
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
पण्यागारम्a warehouse (storehouse) of goods
पण्यागारम्:
TypeNoun
Rootपण्य + आगार
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्ययम्
मयाby me
मया:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formतृतीया एकवचनम्
तेto you; for you
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formचतुर्थी एकवचनम् (enclitic)
प्रेषितम्sent; dispatched
प्रेषितम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootप्र-इष् (प्रेष्)
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; भूतकृदन्त (क्त)
सामवायिकेषुamong the associates / members of a joint body (guild, collective)
सामवायिकेषु:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसामवायिक
Formसप्तमी बहुवचनम्; पुंलिङ्गे (प्रायः)
विक्रमस्वact with initiative; exert yourself
विक्रमस्व:
TypeVerb
Rootवि-क्रम्
Formलोट् (imperative) आत्मनेपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्
अपगच्छgo away; depart
अपगच्छ:
TypeVerb
Rootअप-गम्
Formलोट् (imperative) परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्ययम्
ततःfrom there; then; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formअपादान/क्रमार्थक अव्ययम्
पणशेषम्the remaining payment; balance due
पणशेषम्:
TypeNoun
Rootपण + शेष
Formद्वितीया एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
अवाप्स्यसिyou will obtain; you will receive
अवाप्स्यसि:
TypeVerb
Rootअव-आप्
Formलृट् (simple future) परस्मैपदम्; मध्यमपुरुषः एकवचनम्
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यर्थक अव्ययम्
A
abhityakta (deniable intermediary)
S
sāmavāyika (guild/collective)
M
merchant/claimant (implicit)

FAQs

To preserve deniability and reduce blowback; if exposed, the sponsor can disown the messenger.

Escalate within the guild to seize/secure advantage, or exit quietly for a partial payout—both outcomes serve the operator’s control.