Next Verse

Agni Purana — Mantra-shastra, Shloka 1

Tvaritājñānam

Knowledge of Tvaritā, the Swift Goddess) — Agni Purana, Adhyāya 314 (as introduced after 313

ं फट् स्वाहा इत्य् आग्नेये महापुराणे नानामन्त्रा नाम द्वादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ त्रयोदशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरिताज्ञानम् अग्निर् उवाच ॐ ह्रीं हूं खे छे क्षः स्त्रीं ह्रूं क्षे ह्रीं फट् त्वरितायैनमः त्वरितां पूजयेन्न्यस्य द्विभुजाञ्चाष्टवाहुकां आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिकम्

ṃ phaṭ svāhā ity āgneye mahāpurāṇe nānāmantrā nāma dvādaśādhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ atha trayodaśādhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ tvaritājñānam agnir uvāca om hrīṃ hūṃ khe che kṣaḥ strīṃ hrūṃ kṣe hrīṃ phaṭ tvaritāyainamaḥ tvaritāṃ pūjayennyasya dvibhujāñcāṣṭavāhukāṃ ādhāraśaktiṃ padmañca siṃhe devīṃ hṛdādikam

“...ṃ phaṭ svāhā”—demikian berakhir, dalam Agni Mahāpurāṇa, bab 312+ (yakni bab ke-313) bernama ‘Berbagai Mantra’. Kini dimulai bab 313+ (yakni bab ke-314): ‘Pengetahuan tentang Tvaritā’. Agni bersabda: “Oṃ hrīṃ hūṃ khe che kṣaḥ strīṃ hrūṃ kṣe hrīṃ phaṭ—hormat kepada Tvaritā.” Setelah melakukan nyāsa, hendaknya memuja Tvaritā—membayangkan beliau bertangan dua maupun bertangan delapan; menempatkan Ādhāra-Śakti, padma, singhāsana, serta menegakkan Dewi pada hati dan anggota nyāsa lainnya.

ṃ (nasal seed/marker)
:
Sambandha (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootं (अव्यय/अनुस्वार-चिह्न)
Formमन्त्रचिह्न/अनुस्वार, अव्यय
फट्phaṭ
फट्:
Sambandha (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formउच्चारण-निपात (mantric exclamation)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (अव्यय)
Formमन्त्रान्त-निपात
इतिthus
इति:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसमाप्त्यर्थक अव्यय (quotative)
आग्नेयेin the Āgneya (Agni) Purāṇa
आग्नेये:
Adhikarana (अधिकरण/ग्रन्थ-स्थान)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘आग्नेये (महापुराणे)’ locative
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारयः—महत् पुराणम्
नानामन्त्राःvarious mantras
नानामन्त्राः:
Karta (कर्ता/अध्याय-नाम)
TypeNoun
Rootनाना-मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—नानाविधाः मन्त्राः
नामnamed/called
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः—‘नाम’ = called/named
द्वादशाधिकत्रिशततमःthree-hundred-and-twelfth
द्वादशाधिकत्रिशततमः:
Karta (कर्ता/अध्यायः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश-अधिक-त्रिशततम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्या-विशेषण—‘312th’ (three-hundredth plus twelve)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथnow/then
अथ:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भसूचक अव्यय (now/then)
त्रयोदशाधिकत्रिशततमःthree-hundred-and-thirteenth
त्रयोदशाधिकत्रिशततमः:
Karta (कर्ता/अध्यायः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश-अधिक-त्रिशततम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्या-विशेषण—‘313th’
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वरिताज्ञानम्Tvaritā-knowledge (topic/title)
त्वरिताज्ञानम्:
Karta (कर्ता/अध्याय-शीर्षक)
TypeNoun
Rootत्वरिता-ज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—त्वरितायाः ज्ञानम् (knowledge of Tvaritā / swift knowledge)
अग्निःAgni
अग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Oṃ
:
Sambandha (मन्त्राङ्ग)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formप्रणव
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
हूंhūṃ
हूं:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootहूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
खेkhe
खे:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootखे (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
छेche
छे:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootछे (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
क्षःkṣaḥ
क्षः:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootक्षः (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (kṣaḥ)
स्त्रींstrīṃ
स्त्रीं:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootस्त्रीं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (strīṃ)
ह्रूंhrūṃ
ह्रूं:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootह्रूं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (hrūṃ)
क्षेkṣe
क्षे:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootक्षे (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर (kṣe)
ह्रींhrīṃ
ह्रीं:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootह्रीं (अव्यय/बीज)
Formबीजाक्षर
फट्phaṭ
फट्:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootफट् (अव्यय/बीज)
Formमन्त्र-निपात
त्वरितायैto Tvaritā
त्वरितायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वरिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; देवीनाम
नमःsalutation
नमः:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनमस्कारार्थक अव्ययप्रयोग
त्वरिताम्Tvaritā
त्वरिताम्:
Karma (कर्म/पूज्या)
TypeNoun
Rootत्वरिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘one should worship’
न्यस्यhaving placed (in nyāsa)
न्यस्य:
Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√न्यस् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having placed/assigned (nyāsa)’
द्विभुजाम्two-armed
द्विभुजाम्:
Karma (कर्म/देवी-विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि-भुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु—द्वौ भुजौ यस्याः (two-armed)
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक
अष्टवाहुकाम्eight-armed
अष्टवाहुकाम्:
Karma (कर्म/देवी-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट-वाहु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु—अष्टौ बाहवो यस्याः (eight-armed)
आधारशक्तिम्Ādhāra-śakti
आधारशक्तिम्:
Karma (कर्म/न्यास-विषय)
TypeNoun
Rootआधार-शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पद्मम्lotus
पद्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक
सिंहेon the lion
सिंहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हृदादिकम्(the set of) heart etc. (places)
हृदादिकम्:
Karma (कर्म/न्यास-विषय)
TypeNoun
Rootहृद्-आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समाहारार्थ—‘hṛd-ādi (set of heart etc.)’ as object of nyāsa

Lord Agni (narrator-teacher, addressing the traditional listener such as Vasiṣṭha in the Agni Purana dialogue framework)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Tantra","secondary_vidya":"Mantra","practical_application":"Tvaritā-sādhana: recite the given mantra, perform nyāsa, and worship/visualize Tvaritā in two-armed or eight-armed form; establish ādhāra-śakti, lotus-seat, and lion-seat with hṛdādi nyāsa.","sutra_style":false}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"Mantra","entry_title":"Tvaritā Mantra and Nyāsa-Based Pūjā (Dvi-bhujā / Aṣṭa-bhujā)","lookup_keywords":["Tvarita","Om hrim hum","phat","nyasa","simhasana"],"quick_summary":"Provides Tvaritā’s mantra and the core worship protocol: nyāsa, visualization in alternate arm-forms, and installation on lotus and lion-seat with heart-and-limb placements."}

Concept: Speed (tvarā) as divine function: mantra with phaṭ (cutting/dispelling) plus nyāsa embodies rapid removal of obstacles through focused ritual action.

Application: Apply as a concise emergency/quick-response devī-upāsanā: mantra-japa with disciplined nyāsa and clear visualization to ‘cut through’ impediments.

Khanda Section: Mantra-Tantra & Devi-Puja Vidhi (Nānāmantra / Tvaritā-sādhana)

Primary Rasa: Adbhuta

Secondary Rasa: Veera

Visual Art Cues: {"scene_description":"A ritual transition: text colophon ending one chapter, then Agni teaching Tvaritā’s mantra; a sādhaka performs nyāsa and visualizes Tvaritā on a lion-seat over a lotus, in two-armed and eight-armed variants.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural: Agni as sage-teacher speaking to disciple, Tvaritā appearing above on lotus-lion throne, dynamic aura suggesting swiftness, bold lines and warm palette.","tanjore_prompt":"Tanjore: Tvaritā enthroned with gold leaf, two-armed form in foreground and eight-armed form as a subtle halo-vision, mantra syllables in decorative border, lamps and arch.","mysore_prompt":"Mysore: instructional split-panel—left shows nyāsa gestures (hṛdādi), right shows Tvaritā two-armed and eight-armed icon options on padma-siṃha, fine detailing.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature: scholarly setting with Agni dictating mantra, scribe and sādhaka, visionary Devi on lion-seat, crisp calligraphy of mantra, intricate textiles."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"instructional","suggested_raga":"Bhairav","pace":"medium","voice_tone":"instructional"}

Sandhi Resolution Notes: ‘इत्य्’ = इति. ‘’अध्यायः’ with avagraha in IAST indicates elision: ‘त्रिशततमो ’ध्यायः’ = त्रिशततमः अध्यायः. ‘त्वरितायैनमः’ resolved as ‘त्वरितायै नमः’. ‘पूजयेन्न्यस्य’ resolved as ‘पूजयेत् न्यस्य’ (orthographic assimilation).

Related Themes: Agni Purana 312 (nānāmantra conclusion); Agni Purana 313–314 (tvaritā-jñāna section continuing with related rites)

A
Agni
T
Tvaritā (Devi)
B
Bīja-mantras (hrīṃ, hūṃ, etc.)
N
Nyāsa
Ā
Ādhāra-śakti
P
Padma (lotus-seat)
S
Siṃha (lion)

FAQs

It gives the core Tvaritā-mantra (a bīja-string ending with 'tvaritāyai namaḥ') and the practical ritual steps: perform nyāsa, then worship the Goddess with specified visualization layers—ādhāra-śakti, lotus-seat, lion-seat, and hṛdaya-ādi (heart and other nyāsa points).

It exemplifies the Agni Purana’s compendium style by moving from a catalog of 'various mantras' into a specialized śākta-tantric micro-ritual (mantra + nyāsa + dhyāna/visualization), showing that the text preserves detailed liturgical technology alongside broader Purāṇic topics.

Mantra-japa combined with nyāsa and correct visualization is framed as a means of śakti-invocation and protective purification—removing obstacles (via phaṭ/hūṃ-type bījas), stabilizing devotion, and generating merit through properly constituted Devi-pūjā.