Verse 10

Parabrahma

Sanskrit (Devanagari)

बहिःसूत्रं त्यजेद्विप्रो योगविज्ञानतत्परः । ब्रह्मभावमिदं सूत्रं धारयेद्यः स मुक्तिभाक् ॥ नाशुचित्वं न चोच्छिष्टं तस्य सूत्रस्य धारणात् ॥१०॥

Padapatha (Word Split)

बहिः-सूत्रम् । त्यजेत् । विप्रः । योग-विज्ञान-तत्परः । ब्रह्म-भावम् । इदम् । सूत्रम् । धारयेत् । यः । सः । मुक्ति-भाक् ॥ न । अशुचित्वम् । न । च । उच्छिष्टम् । तस्य । सूत्रस्य । धारणात् ॥१०॥

IAST Transliteration

bahiḥ-sūtraṃ tyajed vipro yogavijñāna-tatparaḥ | brahmabhāvam idaṃ sūtraṃ dhārayed yaḥ sa mukti-bhāk || nāśucitvaṃ na cocchiṣṭaṃ tasya sūtrasya dhāraṇāt ||10||

Translation

योग-विज्ञान में तत्पर विप्र को बाह्य यज्ञोपवीत (जनेऊ) का त्याग करना चाहिए। जो ब्रह्म-भाव को ही अपना सूत्र मानकर धारण करता है, वह मुक्ति का भागी होता है। उस सूत्र-धारण से न अशुचिता रहती है, न उच्छिष्ट-दोष।

Academic Translation

The brāhmaṇa (vipra), intent on the knowledge of yoga, should abandon the external sacred thread. He who bears this thread as the state (bhāva) of Brahman becomes a partaker of liberation. From the wearing (bearing) of that thread, there is neither impurity nor the condition of being ‘leftover’ (ucchiṣṭa).

Verse Context

• Moksha through Brahma-bhāva (inner realization over external ritual)
• Mahavakya: Supports the purport of ‘ahaṃ brahmāsmi’ by identifying the true ‘thread’ with Brahman-consciousness rather than a physical marker.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)