Verse 0

Kundika

Sanskrit (Devanagari)

गच्छंस्तिष्ठन्नुपविशञ्छयानो वान्यथापि वा । यथेच्छया वसेद्विद्वानात्मारामः सदा मुनिः ॥ इत्युपनिषत् ॥ २८ ॥

Padapatha (Word Split)

गच्छन् । तिष्ठन् । उपविशन् । शयानः । वा । अन्यथा । अपि । वा । यथा-इच्छया । वसेत् । विद्वान् । आत्म-आरामः । सदा । मुनिः । इति । उपनिषत् ।

IAST Transliteration

gacchaṁs tiṣṭhann upaviśañ chayāno vānyathāpi vā | yathecchayā vased vidvān ātmārāmaḥ sadā muniḥ || ity upaniṣat || 28 ||

Translation

चलते, ठहरते, बैठते, लेटते या किसी भी प्रकार से—विद्वान आत्माराम मुनि सदा अपनी इच्छा के अनुसार निवास करे। इस प्रकार उपनिषद् समाप्त होती है॥२८॥

Academic Translation

Whether walking, standing, sitting, lying down, or otherwise in any manner, the knower should dwell as he wishes—ever a sage, delighting in the Self. Thus ends the Upaniṣad.

Verse Context

• Jīvanmukti (liberation while living) / Ātmārāmatva (abidance in the Self)
• Mahavakya: Supports the import of "ayam ātmā brahma" and "tat tvam asi" by describing the lived state of one established in Self-knowledge (ātma-brahma-aikya), though not itself a Mahāvākya.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)