Verse 3

Brahmavidya

Sanskrit (Devanagari)

तत्र देवास्त्रयः प्रोक्ता लोका वेदास्त्रयोऽग्नयः । तिस्रो मात्रार्धमात्रा च त्र्यक्षरस्य शिवस्य तु ॥३॥

Padapatha (Word Split)

तत्र । देवाः । त्रयः । प्रोक्ताः । लोकाः । वेदाः । त्रयः । अग्नयः । तिस्रः । मात्राः । अर्ध-मात्रा । च । त्रि-अक्षरस्य । शिवस्य । तु ॥ ३ ॥

IAST Transliteration

tatra devās trayaḥ proktā lokā vedās trayo 'gnayaḥ | tisro mātrārdhamātrā ca tryakṣarasya śivasya tu ||3||

Translation

उसमें तीन देवता कहे गए हैं; (तथा) लोक, तीन वेद और अग्नियाँ भी। त्र्यक्षर शिव के लिए तीन मात्राएँ और अर्धमात्रा भी बताई गई है॥३॥

Academic Translation

Therein, three deities are declared; (also) the worlds, the three Vedas, and the fires. (There are) three mātrās and the half-mātrā, indeed, of the three-syllabled Śiva.

Verse Context

• Triadic correspondences of Oṃ; mātrā/ardhamātrā doctrine pointing beyond the threefold to the transcendent
• Mahavakya: Indirect—ardhamātrā suggests the ‘beyond’ that aligns with nondual realization implied by mahāvākyas; no direct quotation
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)