Mantra 19
Rishi: Vājasaneyin tradition.
Devata: The ‘Ekādaśa’ gods in heaven, earth, and waters (collective devatā-group).
Chandas: Triṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
ये दे॑वासो दि॒व्येका॑दश॒ स्थ पृ॑थि॒व्यामध्येका॑दश॒ स्थ । अ॒प्सु॒क्षितो॑ महि॒नैका॑दश॒ स्थ ते दे॑वासो य॒ज्ञमि॒मं जु॑षध्वम्
Transliteration
yé devā́so divy ékādaśa stʰa pṛthivyā́m ádʰy ékādaśa stʰa | apsú-kṣitó mahínā́ ékādaśa stʰa té devā́so yajñám imáṃ juṣadʰvam
Translation
हे देवो! जो दिवि में ग्यारह हो, जो पृथ्वी पर ग्यारह हो, जो अपने महत्त्व से अप्सु (जल में) निवास करने वाले ग्यारह हो—वे देव इस यज्ञ को स्वीकार करें, इसमें प्रसन्न हों।
Padapatha (Word Analysis)
ये । दे॒वासः । दि॒वि । एका॑दश । स्थ । पृ॑थि॒व्याम् । अ॒धि । एका॑दश । स्थ । अ॒प्सु॒-क्षितः । महि॒ना । एका॑दश । स्थ । ते । दे॒वासः । य॒ज्ञम् । इ॒मम् । जु॒ष॒ध्व॒म्
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दिविin heaven
दिवि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्)
एकादशeleven
एकादश:
Kartā
TypeNumeral
Rootएकादश (संख्याप्रातिपदिक)
स्थyou have stood / you are (stationed)
स्थ:
(वाक्य-क्रिया; कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
पृथिव्याम्on earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अध्येupon, over
अध्ये:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
एकादशeleven
एकादश:
Kartā
TypeNumeral
Rootएकादश (संख्याप्रातिपदिक)
स्थyou have stood / you are (stationed)
स्थ:
(वाक्य-क्रिया; कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
अप्सुin the waters
अप्सु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
क्षितःdwelling, abiding
क्षितः:
Kartā
TypeAdjective
Rootक्षि (धातु) → क्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
महिनाby greatness, by might
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहिन् (प्रातिपदिक)
एकादशeleven
एकादश:
Kartā
TypeNumeral
Rootएकादश (संख्याप्रातिपदिक)
स्थyou have stood / you are (stationed)
स्थ:
(वाक्य-क्रिया; कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
तेthose (you)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःO gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषध्वम्enjoy/favour; accept
जुषध्वम्:
(वाक्य-क्रिया; कर्म-सम्बन्धः)
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
Entities Mentioned
E
Ekādaśa devāḥ (divi)E
Ekādaśa devāḥ (pṛthivyām)E
Ekādaśa devāḥ (apsu-kṣitaḥ)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes