Adhyaya 3 Mantra 46 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 3, Mantra 46

Rishi: Vedic tradition attributes such Ṛgvedic-derived stanzas to earlier seers; in VS usage the Adhvaryu employs them as yajus-adapted ṛc (r̥g-yajuḥ integration).

Devata: Indra with the Maruts (Indra-Maruta complex).

Chandas: Triṣṭubh (ṛgvedic style; to be verified against pada count in the project metrical module).

Samhita Patha (Devanagari)

मो षू ण॑ इ॒न्द्रात्र॑ पृ॒त्सु दे॒वैरस्ति॒ हि ष्मा॑ ते शुष्मिन्नव॒याः । म॒हश्चि॒द्यस्य॑ मी॒ढुषो॑ य॒व्या ह॒विष्म॑तो म॒रुतो॒ वन्द॑ते॒ गीः

Transliteration

mā ṣū ṇa índrā́tra pṛtsú deváir ásti hí ṣmā te śuṣminnavayā́ḥ | maháś cid yásya mīḍhúṣo yavyā́ havíṣmato marúto vándate gī́ḥ ||

Translation

हे इन्द्र, देवों के साथ युद्धों में यहाँ हमें त्याग मत देना; क्योंकि हे शुष्मिन् (पराक्रमी), तेरे ही दृढ़ रक्षक-आश्रय हैं। महान् उदार दाता—हविष् अर्पित करने वाले—उसको मरुत् भी अपने गीत से वन्दन करते हैं।

Padapatha (Word Analysis)

मा । सु । नः । इन्द्र । अत्र । पृत्सु । देवैः । अस्ति । हि । स्म । ते । शुष्मिन् । अवयाः । महः । चित् । यस्य । मीढुषः । यव्या । हविष्मतः । मरुतः । वन्दते । गीः ।

Word by Word

माdo not

षुindeed / surely

नःto us / for us

इन्द्रO Indra

अत्रhere

पृत्सुin battles

देवैःwith the gods

अस्तिis

हिfor / indeed

ष्माindeed

तेof you / your

शुष्मिन्O mighty one (possessing strength)

अवयाःhelps / protections

महःof greatness

चित्even

यस्यwhose

मीढुषःof the bountiful one

यव्याbarley-offering-related / with barley

हविष्मतःof the offerer / possessing oblation

मरुतःthe Maruts

वन्दतेpraises / reveres

गीःsong / hymn

Entities Mentioned

Indra

Maruts

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes