Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 34
Rishi: Vājasaneyin ritual tradition
Devata: Chandas / saṃdhi (metre as stabilizing power)
Chandas: Mixed/metre-catalogue
Samhita Patha (Devanagari)
द्विप॑दा॒ याश्चतु॑ष्पदा॒स्त्रिप॑दा॒ याश्च॒ षट्प॑दाः । विच्छ॑न्दा॒ याश्च॒ सच्छ॑न्दाः सू॒चीभि॑: शम्यन्तु त्वा
Transliteration
dvipádā yā́ś cátuṣpadās tripádā yā́ś ca ṣáṭpadāḥ | vicchándā yā́ś ca sácchandāḥ sūcī́bhiḥ śamyantu tvā ||
Translation
दो-पद वाले और चार-पद वाले, तीन-पद वाले और जो छह-पद वाले हैं; जो छन्द-विच्छिन्न हैं और जो सुच्छन्द हैं—वे सब अपनी सूचियों (सुइयों) से तुझे सम्यक् सँवारें और स्थिर करें।
Padapatha (Word Analysis)
द्विपदाः । याः । चतुष्पदाः । त्रिपदाः । याः । च । षट्पदाः । विच्छन्दाः । याः । च । सत्-छन्दाः । सूचीभिः । शम्यन्तु । त्वा
Word by Word
द्विपदाः(those) having two feet
द्विपदाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootद्वि-पद (प्रातिपदिक) < पद
याःwhich (ones)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चतुष्पदाः(those) having four feet
चतुष्पदाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootचतुर्-पद (प्रातिपदिक) < पद
त्रिपदाः(those) having three feet
त्रिपदाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootत्रि-पद (प्रातिपदिक) < पद
याःwhich (ones)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
षट्पदाः(those) having six feet
षट्पदाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootषट्-पद (प्रातिपदिक) < पद
विच्छन्दाःirregular in metre / without proper rhythm
विच्छन्दाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवि-छन्दस् (प्रातिपदिक) < छन्दस्
याःwhich (ones)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सच्छन्दाःregular in metre / well-rhythmed
सच्छन्दाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसत्-छन्दस् (प्रातिपदिक) < छन्दस्
सूचीभिःwith needles / with pointed instruments
सूचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootसूची (प्रातिपदिक)
शम्यन्तुlet (them) become pacified / be calmed
शम्यन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशम् (धातु) [शमुँ उपशमे]
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
C
Chandas (Vedic Metres)S
Saṃdhi (Junction/Joining)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes