Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 76
Rishi: Vājasaneyin transmission (specific ṛṣi not explicit here).
Devata: Agni, Indra, Brahmā (as divine sacral power), Bṛhaspati, and Viśve Devāḥ.
Chandas: Yajus-style formula with pāda-like segmentation; liturgically treated as Yajus.
Samhita Patha (Devanagari)
धा॒म॒च्छद॒ग्निरिन्द्रो॑ ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पति॑: । सचे॑तसो॒ विश्वे॑ दे॒वा य॒ज्ञं प्राव॑न्तु नः शु॒भे
Transliteration
dhāma̱cchada̱gnír índro brahmā́ devó bṛ̱háspátiḥ | sá-cetaso víśve devā́ yajñáṃ prá̱vantu naḥ śubhé
Translation
धाम का आच्छादन करने वाले अग्नि, इन्द्र, देव ब्रह्मा और बृहस्पति—एकचित्त होकर समस्त देवगण हमारे यज्ञ को कल्याण के लिए आगे बढ़ाएँ।
Padapatha (Word Analysis)
धा॒म॒-छदः॑ । अ॒ग्निः । इन्द्रः॑ । ब्र॒ह्मा । दे॒वः । बृह॒स्पतिः॑ । स-चे॑तसः । विश्वे॑ । दे॒वाः । य॒ज्ञम् । प्र । अ॒व॒न्तु॒ । नः॒ । शु॒भे
Word by Word
धामabode; dwelling; seat
धाम:
कर्म (छद्-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
अच्छत्covered; sheltered
अच्छत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootछद् (धातु)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ब्रह्माBrahmā / the priestly power (Brahman)
ब्रह्मा:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
सचेतसःof one mind; harmonious; attentive
सचेतसः:
कर्तृ (विश्वे देवा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसचेतस् (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ (देवाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
प्रावन्तुmay they protect; may they further
प्रावन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
नःfor us; of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुभेin auspiciousness; in the auspicious (state/place)
शुभे:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniI
IndraB
Brahmā (as divine brahman-power)B
BṛhaspatiV
Viśve DevāḥRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes