Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 63
Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Agni implicitly as leader; the apparatus is foregrounded.
Chandas: Anuṣṭubh (to be confirmed by scansion).
Samhita Patha (Devanagari)
प्र॒स्त॒रेण॑ परि॒धिना॑ स्रु॒चा वेद्या॑ च ब॒र्हिषा॑ । ऋ॒चेमं य॒ज्ञं नो॑ नय॒ स्व॒र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे
Transliteration
prastaréṇa paridhínā srúcā vedyā́ ca bárhiṣā | ṛcā́ imáṃ yajñáṃ no naya svàr devéṣu gántave ||
Translation
प्रस्तर से, परिधि (आवरण-लकड़ियों) से, स्रुचा (हविष्-चम्मच) से, वेदी और बर्हिष् से—ऋच् (ऋग्-मंत्र) के साथ—हमारे इस यज्ञ को स्वर्ग की ओर ले चल, ताकि वह देवों के पास जाने योग्य हो।
Padapatha (Word Analysis)
प्र॒स्त॒रेण॑ । परि॒धिना॑ । स्रु॒चा । वेद्या॑ । च॒ । ब॒र्हिषा॑ । ऋ॒चा । इ॒मम् । य॒ज्ञम् । नः॑ । न॒य॒ । स्वः॑ । दे॒वेषु॑ । गन्त॑वे ।
Word by Word
प्रस्तरेणwith the strewn grass/with the layer (of darbha)
प्रस्तरेण:
करण
TypeNoun
Rootप्रस्तर
परिधिनाwith the enclosing stick/ring (paridhi)
परिधिना:
करण
TypeNoun
Rootपरिधि
स्रुचाwith the ladle
स्रुचा:
करण
TypeNoun
Rootस्रुच्
वेद्याwith the altar
वेद्या:
करण
TypeNoun
Rootवेदी
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
बर्हिषाwith the sacrificial grass (barhis)
बर्हिषा:
करण
TypeNoun
Rootबर्हिस्
ऋचO Ṛc (hymn/verse), O sacred verse
ऋच:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootऋच्
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
नयlead (you)
नय:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी
स्वर्देवेषुamong the heaven-gods / among the gods of heaven
स्वर्देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun (compound)
Rootस्वर्देव
गन्तवेto go / for going
गन्तवे:
प्रयोजन
TypeVerbal derivative
Rootगम्
Entities Mentioned
A
AgniD
Devas (Viśve Devāḥ)Ṛ
Ṛc / Vāc (sacred utterance)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes