Adhyaya 18 Mantra 30 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 30

Rishi: Tradition attributes such prasava-formulas to seers of Savitṛ/Aditi cycles (anukramaṇī-dependent).

Devata: Aditi; Savitṛ (as impeller).

Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (yajus-adapted; not strictly metrical in all recensions).

Samhita Patha (Devanagari)

वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तरं॑ म॒हीमदि॑तिं॒ नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं विश्वं॒ भुव॑नमावि॒वेश॒ तस्यां॑ नो दे॒वः स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत्

Transliteration

vā́jasya nú prasavé mātáraṃ mahī́m áditiṃ nā́ma vácasā karāmahe | yásyām idáṃ víśvaṃ bhúvanam āvivéśa tásyāṃ no deváḥ savitā́ dhárma sāviṣat

Translation

अब वाज के प्रसव (प्रेरणा) पर हम वाणी से उस महाशक्तिशाली माता अदिति का नाम लेकर स्तुति करते हैं, जिसमें यह समस्त विश्व-भुवन प्रविष्ट है। उसी में हमारे लिए देव सविता धर्म (ऋत/विधि) को प्रेरित करें।

Padapatha (Word Analysis)

वाजस्य । नु । प्रसवे । मातरम् । महीम् । अदितिम् । नाम । वचसा । करामहे । यस्याम् । इदम् । विश्वम् । भुवनम् । आविवेश । तस्याम् । नः । देवः । सविता । धर्म । साविषत् ।

Word by Word

वाजस्यof strength/prize (vāja)

नुnow/indeed

प्रसवेat the impelling/instigation

मातरम्mother

महीम्great

अदितिम्Aditi

नामby name / as ‘name’

वचसाwith speech/utterance

करामहेwe make/do (we invoke/perform)

यस्याम्in whom/wherein

इदम्this

विश्वम्all/entire

भुवनम्world/being/creation

आविवेशhas entered

तस्याम्in her/in that (Aditi)

नःfor us/our

देवःthe god

सविताSavitar

धर्मorder/law (dharma)

साविषत्may he impel/establish

Entities Mentioned

Aditi

Savitṛ

Vāja

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes