Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 77
Rishi: Vājasaneyin tradition (uncertain specific attribution).
Devata: Agni.
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like (shortened).
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने॒ तम॒द्याश्वं॒ न स्तोमै॒: क्रतुं॒ न भ॒द्रᳪ हृ॑दि॒स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ त॒ ओहै॑:
Transliteration
agne tám adyā́śvaṃ na stómaiḥ krátum na bhadráṃ hṛdi-spṛ́śam | ṛdhyā́mā te óhaiḥ
Translation
हे अग्नि! आज स्तोत्रों द्वारा हम उस (शक्ति) को वैसे ही चाहें जैसे अश्व को; उस कल्याणकारी, हृदय-स्पर्शी क्रतु (संकल्प/उद्देश्य) को। तेरे ओह (सहायक बल) से हम समृद्ध हों।
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्ने॒ । तम् । अ॒द्य । अश्व॑म् । न॒ । स्तोमैः॑ । क्रतु॑म् । न॒ । भ॒द्रम् । हृ॒दि॒-स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ । ते॒ । ओहै॑
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootअग्नि
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootतद्
अद्यtoday
अद्य:
अधिकारण (time)
TypeIndeclinable
Rootअद्य
अश्वम्(as) a horse
अश्वम्:
कर्म (object; apposition to तम्)
TypeNoun
Rootअश्व
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
स्तोमैःwith praises/hymns
स्तोमैः:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootस्तोम
क्रतुम्(as) resolve/ritual power
क्रतुम्:
कर्म (object; apposition)
TypeNoun
Rootक्रतु
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
भद्रम्auspicious/good
भद्रम्:
कर्म (object; apposition)
TypeAdjective
Rootभद्र
हृदिस्पृशम्heart-touching
हृदिस्पृशम्:
कर्म (object; qualifier of तम्)
TypeAdjective (participial)
Rootहृदि + स्पृश् (धातु: स्पृश्) → कृत्: स्पृश (शतृ/क्विप्-प्राय) समास/तत्पुरुष
ऋध्यामmay we prosper/succeed
ऋध्याम:
कर्तृ (we as agents)
TypeVerb
Rootऋध् (वर्धने/समृद्धौ)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ओहैःby (your) helps/means/powers
ओहैः:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootओह (प्रातिपदिक; ‘ओहस्/ओह’ = सहायता/बल/उपाय)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes