Adhyaya 17 Mantra 71 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 71

Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (anukramaṇī attribution uncertain).

Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh.

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने॑ सहस्राक्ष शतमूर्धञ्छ॒तं ते॑ प्रा॒णाः स॒हस्रं॑ व्या॒नाः । त्वᳪ सा॑ह॒स्रस्य॑ रा॒य ई॑शिषे॒ तस्मै॑ ते विधेम॒ वाजा॑य॒ स्वाहा॑

Transliteration

agne sahasrākṣa śatamūrdhan chataṃ te prāṇā́ḥ sahásraṃ vyānā́ḥ | tváṃ sāhasrásya rāyá īśiṣe tásmai te vidhema vā́jāya svā́hā

Translation

हे अग्नि! सहस्राक्ष, शतमूर्धन्—तेरे सौ प्राण और सहस्र व्यान हैं। तू सहस्रों प्रकार के धन का अधिपति है; इसलिए बल और विजय-पुरस्कार के लिए हम तुझे हवि अर्पित कर सेवा करते हैं—स्वाहा।

Padapatha (Word Analysis)

अग्ने॑ । स॒ह॒स्र॒-अ॒क्ष । श॒त॒-मू॒र्ध॒न् । श॒तम् । ते॑ । प्रा॒णाः । स॒ह॒स्रम् । व्या॒नाः । त्वम् । सा॒ह॒स्रस्य॑ । रा॒यः । ई॒शि॒षे । तस्मै॑ । ते॑ । वि॒धे॒म । वाजा॑य । स्वाहा॑

Word by Word

अग्नेO Agni

सहस्राक्षthousand-eyed

शतमूर्धन्hundred-headed

शतम्a hundred

तेof you / your

प्राणाःbreaths (in-breaths; vital airs)

सहस्रम्a thousand

व्यानाःout-breaths / diffused vital airs (vyāna-s)

त्वम्you

साहस्रस्यof the thousandfold

रायःof wealth, of riches

ईशिषेyou rule / you have mastery

तस्मैto him / to that (Agni)

तेto you

विधेमmay we offer / may we render (service/oblation)

वाजायfor strength / for prize / for food

स्वाहाsvāhā (hail!; oblation-call)

Entities Mentioned

Agni

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes