Adhyaya 17 Mantra 33 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 33

Rishi: Indra-related mantra lineage (Vedic tradition; often treated as Ṛgvedic borrowing within VS 17 victory cycle)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (dominant cadence; to be verified by pada-count in metrical layer)

Samhita Patha (Devanagari)

आ॒शुः शिशा॑नो वृष॒भो न भी॒मो घ॑नाघ॒नः क्षोभ॑णश्चर्षणी॒नाम् । सं॒क्रन्द॑नोऽनिमि॒ष ए॑कवी॒रः श॒तᳪ सेना॑ अजयत् सा॒कमिन्द्र॑:

Transliteration

āśúḥ śiśā́no vṛṣabhó na bhīmó ghanāghanáḥ kṣóbhāṇaś carṣaṇīnā́m | saṃkrándano’nimíṣa ékavīraḥ śatáṃ sénā ajayat sā́kam índraḥ

Translation

शीघ्रगामी, स्वयं को तीक्ष्ण करता हुआ, भयानक वृषभ के समान; घन-पर-घन प्रहार करने वाला, जनों को क्षोभित करने वाला। संग्राम-गर्जक, अनिमिष, एकवीर इन्द्र ने एक साथ सौ सेनाओं को जीत लिया।

Padapatha (Word Analysis)

आ॒शुः । शिशा॑नः । वृष॒भः । न । भी॒मः । घ॑ना-घ॒नः । क्षोभ॑णः । चर्षणी॒नाम् । सं॒-क्रन्द॑नः । अ॒-नि॒मि॒षः । ए॒क॒-वी॒रः । श॒तम् । सेना॑ः । अ॒ज॒य॒त् । सा॒क॒म् । इन्द्र॑ः ।

Word by Word

आशुःswift

शिशानःimpetuous, rushing on

वृषभःbull (metaphor: mighty one)

नlike, as

भीमःterrible, formidable

घनाघनःvery dense/compact; hard-striking

क्षोभणःshaker, agitator

चर्षणीनाम्of the peoples/men

संक्रन्दनःroarer, war-crying one

अनिमिषःunblinking, unwinking

एकवीरःsole hero; matchless warrior

शतम्a hundred

सेनाःarmies

अजयत्conquered

साकम्together, in company

इन्द्रःIndra

Entities Mentioned

Indra

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes