Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 31
Rishi: Didactic/cosmogonic seer-tradition
Devata: Implicitly Prajāpati/Antaryāmin (the hidden creator); addressed to officiants
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
न तं वि॑दाथ॒ य इ॒मा ज॒जाना॒न्यद्यु॒ष्माक॒मन्त॑रं बभूव । नी॒हा॒रेण॒ प्रावृ॑ता॒ जल्प्या॑ चासु॒तृप॑ उक्थ॒शास॑श्चरन्ति
Transliteration
ná táṃ vidātha yá imā́ jajā́nānyád yuṣmā́kam ántaraṃ babhūva | nīhāréṇa prā́vṛtā jálpyā cāsutŕpa uktháśāsas caranti
Translation
तुम उसे नहीं जानते जिसने इन सबको उत्पन्न किया; तुम्हारे भीतर ही कोई दूसरा (तत्त्व) उत्पन्न हो गया है। कुहासे से ढँके, बुदबुदाते वचनों के साथ, श्वास से अतृप्त—उक्थ और शास (विधि-वचनों) का पाठ करने वाले अपने मार्ग पर चलते रहते हैं।
Padapatha (Word Analysis)
न । तम् । विदाथ । यः । इमाः । जजान । अन्यत् । युष्माकम् । अन्तरम् । बभूव । नीहारेण । प्रावृताः । जल्प्याः । च । असु-तृपः । उक्थ-शासः । चरन्ति
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
तम्him/that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
विदाथyou (pl.) have known / know
विदाथ:
—
TypeVerb
Root√विद् (विद् ज्ञाने)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
इमाःthese
इमाः:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
जजानbegot/produced
जजान:
—
TypeVerb
Root√जन् (जनी प्रादुर्भावे)
अन्यत्another (thing), something else
अन्यत्:
—
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य
युष्माकम्of you (pl.)
युष्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अन्तरम्the interior/interval; what is within
अन्तरम्:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअन्तर
बभूवbecame; came to be
बभूव:
—
TypeVerb
Root√भू (भू सत्तायाम्)
नीहारेणwith mist/fog
नीहारेण:
करण
TypeNoun
Rootनीहार
प्रावृताःcovered, enveloped
प्रावृताः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootप्र-√वृ (वृञ् आवरणे) / प्रावृत (कृदन्त)
जल्प्याःchattering/whispering ones (murmurers)
जल्प्याः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootजल्प्य
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
असुतृपःunsated, not satisfied
असुतृपः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअसु-तृप (नञ् + तृप्)
उक्थशासःreciters/chanters of hymns (uktha-instructors)
उक्थशासः:
कर्तृ
TypeCompound Noun
Rootउक्थ-शास
चरन्तिthey move about; they go
चरन्ति:
—
TypeVerb
Root√चर् (चर गतौ)
Entities Mentioned
P
Prajāpati (hidden creator)A
Antaryāmin (inner ruler)V
Vāc (Sacred Speech)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes