Previous Mantra

Mantra 66

Rishi: Vājasaneyin tradition (Śatarudriya complex)
Devata: Rudrāḥ (pṛthivī-sthāḥ)
Chandas: Mixed/prose-yajus

नमो॑ऽस्तु रु॒द्रेभ्यो॒ ये पृ॑थि॒व्यां येषा॒मन्न॒मिष॑वः । तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒र्दश॑ दक्षि॒णा दश॑ प्र॒तीची॒र्दशोदी॑ची॒र्दशो॒र्ध्वाः । तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

námo’stu rudrébhyo yé pṛthivyā́ṃ yéṣām ánnam iṣávaḥ | tébhyo dáśa prācī́r dáśa dakṣiṇā́ dáśa pratī́cīr dáśodī́cīr dáśordhvā́ḥ | tébhyo námo astu té no’vantu té no mṛḍayantu té yáṃ dviṣmáḥ yáś ca no dvéṣṭi tám eṣāṃ jámbhe dadhmaḥ

पृथ्वी पर स्थित उन रुद्रों को नमस्कार हो, जिनके बाण अन्न हैं। उनके लिए दस पूर्व दिशा में, दस दक्षिण में, दस पश्चिम में, दस उत्तर में और दस ऊर्ध्व में हैं। उन्हें नमस्कार हो। वे हमारी रक्षा करें, वे हम पर कृपा करें। जिसे हम द्वेष करते हैं और जो हमसे द्वेष करता है—उसे हम उनके जबड़ों (जम्भ) में समर्पित करते हैं।

नमः । अस्तु । रुद्रेभ्यः । ये । पृथिव्याम् । येषाम् । अन्नम् । इषवः । तेभ्यः । दश । प्राचीः । दश । दक्षिणाः । दश । प्रतीचीः । दश । उदीचीः । दश । ऊर्ध्वाः । तेभ्यः । नमः । अस्तु । ते । नः । अवन्तु । ते । नः । मृडयन्तु । ते । यम् । द्विष्मः । यः । च । नः । द्वेष्टि । तम् । एषाम् । जम्भे । दध्मः

नमःsalutation, homage
नमः:
कर्म (नमः-क्रियायाः विषयः) / भावार्थे
TypeNoun
Rootनमस्
अस्तुlet there be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (अस्ति)
रुद्रेभ्यःto the Rudras
रुद्रेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरुद्र
येwho
ये:
कर्तृ (सम्बन्धवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद्
पृथिव्याम्on/in the earth
पृथिव्याम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृथिवी
येषाम्of whom
येषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद्
अन्नम्food
अन्नम्:
कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootअन्न
इषवःarrows
इषवः:
कर्तृ (अभिधेयाः)
TypeNoun
Rootइषु
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद्
दशten
दश:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootदशन्
प्राचीःeastern (directions)
प्राचीः:
विशेष्य-विशेषण (दिशः)
TypeAdjective
Rootप्राची
दशten
दश:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootदशन्
दक्षिणाःsouthern
दक्षिणाः:
विशेष्य-विशेषण (दिशः)
TypeAdjective
Rootदक्षिण
दशten
दश:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootदशन्
प्रतीचीःwestern
प्रतीचीः:
विशेष्य-विशेषण (दिशः)
TypeAdjective
Rootप्रतीची
दशten
दश:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootदशन्
उदीचीःnorthern
उदीचीः:
विशेष्य-विशेषण (दिशः)
TypeAdjective
Rootउदीची
दशten
दश:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootदशन्
ऊर्ध्वाःupward (above)
ऊर्ध्वाः:
विशेष्य-विशेषण (दिशः)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद्
नमःsalutation
नमः:
कर्म / भावार्थे
TypeNoun
Rootनमस्
अस्तुlet there be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस्
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःus / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अवन्तुmay they protect
अवन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (अवति)
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
मृडयन्तुmay they be gracious / show mercy
मृडयन्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृड्/मृडय् (मृडयति)
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootद्विष् (द्वेष्टि)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootद्विष् (द्वेष्टि)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
एषाम्of these (Rudras)
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootएतद्
जम्भेin the jaws / in the crushing (power)
जम्भे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजम्भ
दध्मःwe place / we put
दध्मः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
R
Rudrāḥ (pṛthivī-sthāḥ)
R
Rudra (as the collective Rudras)