Adhyaya 16 Mantra 15 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 16, Mantra 15

Rishi: Vājasaneyin tradition (Yājñavalkya lineage attribution in later framing)

Devata: Rudra

Chandas: Yajus (non-metrical/prose-formula with cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तरं॒ मोत मा॒तरं॒ मा न॑: प्रि॒यास्त॒न्वो॒ रुद्र रीरिषः

Transliteration

mā́ no mahā́ntam utá mā́ no arbhakáṃ mā́ na ukṣántam utá mā́ na ukṣitám | mā́ no vadhīḥ pitáraṃ mótá mātáraṃ mā́ naḥ priyā́s tanvò rudra rīriṣaḥ

Translation

हमारे महान् को मत मारो, हमारे छोटे को भी मत मारो; हमारे बढ़ते हुए युवक को मत मारो, न ही पूर्ण-वयस्क को। हमारे पिता को मत मारो, न हमारी माता को; हे रुद्र, हमारे प्रिय शरीरों (तनुओं) को क्षति मत पहुँचाओ।

Padapatha (Word Analysis)

मा । नः । महान्तम् । उत । मा । नः । अर्भकम् । मा । नः । उक्षन्तम् । उत । मा । नः । उक्षितम् । मा । नः । वधीः । पितरम् । मा । उत । मातरम् । मा । नः । प्रियाः । तन्वः । रुद्र । रीरिषः

Word by Word

माdo not

नःus / to us

महान्तम्the great (one)

उतand / also

माdo not

नःus / to us

अर्भकम्the small/young (one), child

माdo not

नःus / to us

उक्षन्तम्the bull (the begetting one)

उतand / also

माdo not

नःus / to us

उक्षितम्the grown/strengthened one (the mature one)

माdo not

नःus / to us

वधीःyou should not slay

पितरम्father

माdo not

उतand / also

मातरम्mother

माdo not

नःus / to us

प्रियाःdear (ones)

तन्वःof (our) bodies/persons

रुद्रO Rudra

रीरिषःdo not harm

Entities Mentioned

Rudra

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes