Shukla Yajur Veda — Adhyaya 16, Mantra 12
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Rudra (weapon-as-guardian; quiver-as-threat)
Chandas: Yajus-formula
Samhita Patha (Devanagari)
परि॑ ते॒ धन्व॑नो हे॒तिर॒स्मान्वृ॑णक्तु वि॒श्वत॑: । अथो॒ य इ॑षु॒धिस्तवा॒रे अ॒स्मन्नि धे॑हि॒ तम्
Transliteration
pári te dhánvano heṭír asmā́n vṛṇaktu viśvátas | átho yá iṣudhís tavā́re asmán ní dhehi tám
Translation
हे (शत्रु)! तेरे धनुष की हेति (अस्त्र) हमारे चारों ओर, सब दिशाओं से, हमसे (समस्त अनिष्ट) को दूर करे। और तेरा जो इषुधि (तरकश) है, उसे हमसे दूर रख—हमसे अलग रखकर नीचे रख दे।
Padapatha (Word Analysis)
परि । ते । धन्वनः । हेतिः । अस्मान् । वृणक्तु । विश्वतः । अथो इति । यः । इषुधिः । तव । अरे । अस्मन् । नि । धेहि । तम्
Word by Word
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
तेof you, your
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
धन्वनःof the bow
धन्वनः:
—
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
हेतिःmissile, weapon (shot)
हेतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहेति (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वृणक्तुmay (it) avert/turn away
वृणक्तु:
—
TypeVerb
Rootवृज्/वृञ्ज् (धातु) "to turn away, avert"
विश्वतःfrom every side, on all sides
विश्वतः:
—
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
अथोand also, moreover
अथो:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोग)
यःwho/which
यः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
इषुधिःquiver
इषुधिः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypeNoun
Rootइषुधि (प्रातिपदिक)
तवyour
तव:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अरेO enemy
अरे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक) "enemy"
अस्मत्of us, our
अस्मत्:
—
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
निdown, into; (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
धेहिplace! put!
धेहि:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु) "to place"
तम्that (one/it)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
R
RudraR
Rudra’s bow/weapon (hetí)R
Rudra’s quiver (iṣudhi)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes