Rig Veda 8.97.2: Mandala 8, Sukta 97, Mantra 2
Sukta 8.97
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
यमिन्द्र दधिषे त्वमश्वं गां भागमव्ययम् । यजमाने सुन्वति दक्षिणावति तस्मिन्तं धेहि मा पणौ ॥
Transliteration
yám indra dadhíṣe tvám áśvaṃ gā́m bhāgám ávyayam | yájamāne sunvatí dakṣiṇā́vati tásmin táṃ dhehi mā́ paṇáu ||
Translation
हे इन्द्र, जो अव्यय भाग—अश्व-बल, गो-प्रकाश, अक्षय अंश—तू स्थापित करता है; उसे सोम दबाने वाले, यजमान और दक्षिणा देने वाले में ही रख। उसे पणि (व्यापारी-भाव, सौदेबाज़) में मत ठहरा।
Word by Word
यम्whom/which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दधिषेyou have placed / you bestow
दधिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, bestow’
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्वम्a horse
अश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
गाम्a cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
भागम्a share/portion
भागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
अव्ययम्imperishable, undecaying
अव्ययम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक; a- + व्यय ‘loss/decay’)
यजमानेin/for the sacrificer
यजमाने:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
सुन्वतिpressing (Soma)
सुन्वति:
अधिकारण
TypeParticiple
Rootसु (धातु) ‘to press (Soma)’ → शतृ-प्रत्यय ‘सुन्वत्’
दक्षिणावतिःendowed with sacrificial gifts
दक्षिणावतिः:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootदक्षिणावत् (प्रातिपदिक; ‘having dakṣiṇā-fees/gifts’)
तस्मिन्in/for him
तस्मिन्:
अधिकारण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तम्that (one), him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धेहिplace! bestow!
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, put’
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
पणौin/with a Paṇi (miser)
पणौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक; ‘miser, niggard, Paṇi’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.